प्रगति: 0%
अध्याय 18 : मोक्षसंन्यासयोग
मोक्षसंन्यास योग (समस्त उपदेशको महामुकुट)
यतः प्रवृत्तिर्भूतानां येन सर्वमिदं ततम्।
स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य सिद्धिं विन्दति मानवः॥ ४६॥
सरल नेपाली अनुवाद
जुन परमात्माबाट सम्पूर्ण प्राणीहरूको उत्पत्ति र चेष्टा हुन्छ, र जसद्वारा यो सम्पूर्ण जगत् व्याप्त छ— उनै परमात्मालाई आफ्नो स्वाभाविक कर्तव्य कर्मद्वारा पूजा (आराधना) गरेर मनुष्यले परम सिद्धि प्राप्त गर्दछ।
महाभारतको परिस्थिति
कर्मद्वारा ईश्वरीय पूजा: स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य
यो श्लोक श्रीमद्भगवद्गीताको कर्मयोग दर्शनको मुटु हो।
'स्वकर्मणा तमभ्यर्च्य'— आफ्नो कर्मद्वारा नै परमात्माको पूजा गर!
भगवान् श्रीकृष्ण भन्नुहुन्छ: पूजा भनेको केवल मन्दिरमा फूल-चन्दन चढाउनु मात्र होइन।
भगवान् सारा जगत्मा व्याप्त हुनुहुन्छ। जब एक सिपाहीले धर्मको रक्षा गर्छ, एक डाक्टरले बिरामीको सेवा गर्छ, एक शिक्षकले ज्ञान बाँड्छ, र एक कृषकले बाली उब्जाउँछ— त्यो कर्म नै ईश्वरको चरणमा चढाइएको सबैभन्दा पवित्र फूल बन्दछ।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग
कामलाई प्रार्थना बनाउने कला
१. हामी प्रायः काम र प्रार्थनालाई दुई फरक कुरा ठान्छौं:
- काम गर्दा तनाव, पूजा गर्दा शान्ति।
२. तर गीताले दुवैलाई एउटै बनाइदिन्छ:
- "म जे गर्दैछु, यो सर्वव्यापी ईश्वरकै सेवा हो।"
- यदि तपाईंले कम्प्युटरमा कोडिङ गर्दै हुनुहुन्छ वा खाना पकाउँदै हुनुहुन्छ भने, त्यो कर्मलाई नै ईश्वरको आराधना ठानेर गर्नुहोस्।
३. यस्तो भावले कामको थकान मेटिन्छ र हरेक क्षण पवित्र बन्दछ।
व्यावहारिक सूत्र :
आज तपाईंले गर्ने कामलाई भगवान्को पूजा ठानेर सुरु गर्नुहोस्— पूर्ण ध्यान, इमान्दारिता र कृतज्ञताका साथ सम्पन्न गर्नुहोस्।