अध्याय 4 : ज्ञानकर्मसंन्यासयोग

श्रीकृष्णले यहाँ अर्जुनलाई 'धनञ्जय' (संसारको धनलाई जित्ने महायोद्धा) भनेर सम्बोधन गर्नुभएको छ। उहाँ अर्जुनलाई सम्झाउनुहुन्छ— "हे धनञ्जय! तिमीले भौतिक दिग्विजय गरेर सुन-सम्पत्ति त जित्यौ, तर अब तिमीले आफ्ना भित्री संशयहरूलाई जितेर वास्तविक 'आत्मवान्' बन्नुपर्छ!" कुरुक्षेत्रको युद्धमा बाण चलाउँदा पनि यदि अर्जुनले निष्काम कर्मयोगद्वारा कर्म परमात्मामा अर्पण गरेका छन्, ज्ञानद्वारा संशय काटिसकेका छन् र आफ्नो आत्मामा स्थित छन् भने, करोडौं सेनासँग युद्ध गर्दा पनि उनलाई कुनै कर्मबन्धन लाग्ने छैन। यो नै कर्मयोग र ज्ञानयोगको परम मिलन हो।

जीवनमा तनाव र बन्धनबाट बच्न हामीलाई तीन कुरा चाहिन्छ: १. कर्मयोग: आफ्ना सबै कामहरूलाई ईश्वर वा समाजको सेवाका रूपमा निष्काम भावले गर्नु (समर्पण)। २. ज्ञान: सत्य र विवेकको प्रकाशले मनका सम्पूर्ण शङ्का-उपशङ्काहरू काट्नु (स्पष्टता)। ३. आत्मस्थिति: बाहिरी प्रशंसा वा आलोचनामा नबहकिएर आफ्नै भित्री शान्तिमा स्थिर रहनु (आत्मविश्वास)। यी तीन सुरक्षा कवच भएका व्यक्तिलाई संसारको कुनै पनि चुनौती वा कर्मले विचलित बनाउन सक्दैन।