अध्याय 8 : अक्षरब्रह्मयोग

यो आठौँ अध्याय (अक्षरब्रह्मयोग) को अन्तिम फलश्रुति श्लोक हो। वैदिक समाजमा वेदपाठ, यज्ञ, तप र दानलाई सबैभन्दा ठूलो धार्मिक कर्म मानिन्थ्यो। तर श्रीकृष्ण यहाँ घोषणा गर्नुहुन्छ: ती सबै कर्मकाण्डहरूबाट प्राप्त हुने पुण्य सीमित र नाशवान् हुन्छन्। तर जसले आफ्नो मनलाई अन्तर्यामी परमात्मामा एकाग्र गरेर 'अक्षर ब्रह्म' को यो सत्य बुझ्छ, उसले ती सबै कर्मकाण्डहरूको फलभन्दा अनन्त गुणा उच्च स्थान— स्वयं आदि परमेश्वरको अविनाशी परमपद— प्राप्त गर्दछ। कुरुक्षेत्रको युद्धमा अर्जुनलाई कुनै बाहिरी यज्ञ-हवन गर्न सम्भव थिएन; श्रीकृष्ण उनलाई देखाउनुहुन्छ कि तिमीले युद्धभूमिकै बीचमा चित्तलाई ममा लगायौ भने तिमीलाई सम्पूर्ण वेद, यज्ञ र दानहरूको सर्वोच्च फल एकैसाथ प्राप्त हुनेछ।

धेरै मानिसहरू अध्यात्मलाई केवल बाहिरी कर्मकाण्डको चेकलिस्ट (Checklist) बनाउँछन्: - "मैले यति पाठ गरेँ, यति मन्दिर धाएँ, यति दान गरेँ।" - तर यदि मनभित्र अझै लोभ, ईर्ष्या, रिस र अहङ्कार कायमै छ भने ती बाहिरी कर्महरूले सीमित सन्तुष्टि मात्र दिन्छन्। साँचो योग त्यो हो जसले मानिसको भित्री चेतनालाई रूपान्तरण गर्दछ। जब मानिसले आफ्नो अहंकार त्यागेर जीवनको अन्तिम सत्यलाई बुझ्छ र परमात्मासँग एकत्व अनुभव गर्छ, तब उसले संसारका सम्पूर्ण बाहिरी कर्मकाण्डहरूलाई नाघेर अनन्त शान्ति प्राप्त गर्दछ।