प्रगति: 0%
अध्याय 9 : राजविद्याराजगुह्ययोग
परम गोपनीय ज्ञान (सहज भक्ति)
मयाध्यक्षेण प्रकृतिः सूयते सचराचरम्।
हेतुनानेन कौन्तेय जगद्विपरिवर्तते॥ १०॥
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— हे कौन्तेय! मेरो अध्यक्षतामा (मेरो उपस्थितिको प्रभावले) भौतिक प्रकृतिले समस्त चराचर जगतको रचना गर्दछ; र यही कारणले गर्दा यो सम्पूर्ण जगत् निरन्तर परिवर्तनको चक्रमा घुमिरहन्छ।
महाभारतको परिस्थिति
परम अध्यक्ष: चुम्बक र फलामको जस्तो सम्बन्ध
श्रीकृष्ण यहाँ प्रकृति र परमात्माको वैज्ञानिक सम्बन्ध खोल्नुहुन्छ: 'मयाध्यक्षेण'।
जसरी एउटा चुम्बक नचलिकन चुपचाप बस्छ, तर उसको उपस्थितिले गर्दा फलामका ससाना कणहरू स्वतः नाच्न र घुम्न थाल्छन्;
वा जसरी सूर्य आकाशमा शान्त भएर उदाउँछ, तर उसको उपस्थितिले सम्पूर्ण पृथ्वीमा जीवन, बोटबिरुवा र प्राणीहरू सक्रिय हुन्छन्;
त्यस्तै परमात्माले कुनै भौतिक औजार लिएर सृष्टि बनाइरहनु पर्दैन।
उहाँको दिव्य चेतन उपस्थितिको प्रभावले नै प्रकृतिले सम्पूर्ण चराचर सृष्टि, नियम र जीवन-चक्रको सञ्चालन गर्दछ।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग
माइक्रो-म्यानेजमेन्ट होइन, चेतनाको उपस्थिति (The Power of Presence)
हामी जीवनमा हरेक सानो कुरालाई जबर्जस्ती आफ्नो नियन्त्रण (Micromanage) मा राख्न खोज्छौँ र थकिन्छौँ:
- घरका सबैले मेरो इसारामा काम गरून्, अफिसका कर्मचारीलाई हरेक मिनेट निर्देशन दिइरहनुपरोस्।
- तर एक महान् अभिभावक, नेता वा साधक त्यो हो जसले अरूलाई नियन्त्रण गर्दैन, बरु आफ्नो शान्त, दृढ र प्रेरणादायी 'उपस्थिति' (Presence) ले सम्पूर्ण वातावरणलाई स्वतः व्यवस्थित बनाउँछ।
जब तपाईं भित्रबाट स्थिर, इमानदार र शान्त हुनुहुन्छ, तपाईंको कोठामा प्रवेश गर्दा मात्रै पनि अरू मानिसहरूमा सकारात्मक ऊर्जा र शान्ति सञ्चार हुन थाल्छ।
यही उपस्थितिको शक्ति नै साँचो नेतृत्व हो।
व्यावहारिक सूत्र :
संसारका सबै कुरालाई जबर्जस्ती नियन्त्रण गर्ने प्रयास छोड्नुहोस्। आफ्नो भित्री चरित्र, शान्ति र उपस्थितिलाई यति बलियो बनाउनुहोस् कि वातावरण स्वतः सकारात्मक बनोस्।