अध्याय 9 : राजविद्याराजगुह्ययोग

अर्जुनको मनमा युद्धको पाप लाग्ने ठूलो भय थियो। श्रीकृष्ण यहाँ उनलाई त्यो अचुक कवच दिनुहुन्छ: "हे अर्जुन! जब तिमी फलको स्वार्थ र कर्तृत्वको अहङ्कार त्यागेर मलाई सबै कर्म अर्पण गर्छौ, तब पाप र पुण्य दुवैका बन्धनहरू काटिन्छन्!" जसरी नराम्रो कर्म फलामको साङ्लो हो भने राम्रो कर्म सुनको साङ्लो हो— दुवैले मानिसलाई बाँध्छन्। तर जब कर्म नै ईश्वरमा समर्पित हुन्छ, तब साङ्लो नै भङ्ग हुन्छ र जीवात्मा पूर्ण विमुक्त भएर परमात्मामा लीन हुन्छ।

हामी असफलताको बोझले मात्र थचिँदैनौँ, कहिलेकाहीँ सफलताको अहंकार (Golden Handcuffs) ले पनि हामीलाई थिच्दछ: - "मैले यो गरेँ, म कति महान् छु!"— यो सोचेर मानिस तनाव र प्रतिष्ठा जोगाउने डरमा फस्छ। तर जब हामी आफ्ना सबै सफलता र असफलताहरूलाई परमतत्त्वमा सुम्पिदिन्छौँ (मदर्पणम्), तब हाम्रो मन पूर्ण रूपले हलुका र स्वतन्त्र (विमुक्त) हुन्छ। न जितको अहंकार, न हारको ग्लानि— केवल कर्तव्यको निष्काम आनन्द!