अध्याय 10 : विभूतियोग

अर्जुनले श्रीकृष्णको अतुलनीय महिमा बुझेपछि उहाँलाई पाँचवटा गहन उपाधिले विभूषित गर्नुभएको छ: 1. 'भूतभावन' (सबैको सृष्टिकर्ता) 2. 'भूतेश' (सबैका पालक र नियन्त्रक) 3. 'देवदेव' (इन्द्र, ब्रह्मा, शिव आदि देवहरूका पनि परम प्रभु) 4. 'जगत्पति' (सम्पूर्ण जगतका मालिक) 5. 'पुरुषोत्तम' (क्षर र अक्षरभन्दा परको सर्वोच्च चेतना)। कुरुक्षेत्रको युद्धभूमिमा रथ हाँक्ने सारथिका रूपमा बस्नुभएका आफ्नै मित्र श्रीकृष्ण साधारण मानव नभई सम्पूर्ण अस्तित्त्वका अद्वितीय अधिपति हुनुहुन्छ भन्ने कुरा अर्जुनले प्रत्यक्ष अनुभव गरिरहनुभएको छ।

सीमित बुद्धिले असीमित सत्यलाई नाप्न खोज्नु भनेको चम्चाले समुद्रको गहिराइ नाप्न खोज्नु जस्तै हो: - हाम्रो अहङ्कार र बुद्धिले सधैं ईश्वर वा सत्यलाई आफ्नो सानो परिधिभित्र कैद गर्न खोज्छ। - तर वास्तविक सत्य के हो भने, परमतत्त्वलाई केवल परमतत्त्वले नै जान्न सक्छ ('स्वयमेवात्मनात्मानं वेत्थ')। - जब मानिसले आफ्नो बौद्धिक अहङ्कारलाई विसर्जन गरेर आत्मसमर्पण गर्दछ, तब मात्र ऊभित्र त्यो परम चेतनाको प्रकाश स्वतः प्रकट हुन्छ।