अध्याय 10 : विभूतियोग

युद्धको भयानक वातावरणमा एकाग्र हुनु अत्यन्त कठिन थियो। चारैतिर हातहतियार, शङ्खनाद, शत्रुहरूको गर्जन र मृत्युको भय थियो। यस्तो समयमा अर्जुनले सोध्नुभयो— "हे योगेश्वर! आँखा खोलेर हेर्दा यो बाह्य जगतमा र आँखा चिम्लेर ध्यान गर्दा आन्तरिक भावमा म तपाईंलाई कसरी निरन्तर स्मरण गरिरहूँ?" यो साधकको सबैभन्दा व्यावहारिक प्रश्न हो: सांसारिक कर्तव्य निभाउँदै गर्दा पनि मनलाई कसरी परमात्मामा एकाग्र राख्ने?

धेरै मानिसहरू ध्यान गर्न १० मिनेट पूजाकोठामा बस्छन् तर बाँकी २३ घण्टा ५० मिनेट तनाव, रिस र अन्यमनस्कतामा बिताउँछन्: - अर्जुनको प्रश्नले हामीलाई २४ सै घण्टा सजग रहने सूत्र सिकाउँछ: 'सदा परिचिन्तयन्'। - जब तपाईं पानी पिउनुहुन्छ, घाम ताप्नुहुन्छ, रुखबिरुवा हेर्नुहुन्छ वा अरू मानिसहरूसँग कुराकानी गर्नुहुन्छ— ती सबैमा ईश्वरीय चेतनाको अंश देख्न सिक्नुहोस्। - संसारबाट भाग्नु धर्म होइन; संसारका प्रत्येक कर्म र सम्बन्धमा परमात्माको पवित्र उपस्थिति अनुभूत गर्नु नै वास्तविक योग हो।