प्रगति: 0%
अध्याय 10 : विभूतियोग
विभूति योग (ईश्वरको सर्वव्यापक सौन्दर्य)
विस्तरेणात्मनो योगं विभूतिं च जनार्दन।
भूयः कथय तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम्॥ १८॥
सरल नेपाली अनुवाद
अर्जुन भन्नुहुन्छ— हे जनार्दन! तपाईं आफ्नो योगशक्ति तथा दिव्य विभूतिहरूको विषयमा मलाई फेरि पनि अझ विस्तारपूर्वक बताउनुहोस्; किनभने तपाईंका अमृतमय दिव्य वचनहरू जति सुने पनि म अझै अघाएको छैन (मेरो मन कहिल्यै तृप्त हुँदैन)।
महाभारतको परिस्थिति
अर्जुनको आध्यात्मिक पिपासा र अमृतमयी वाणी
सांसारिक विषयहरू (धन, भोग, रूप, रस) जति उपभोग गरे पनि मानिसलाई केही समयपछि विरक्ति वा आलस्य पैदा हुन्छ।
तर भगवान् श्रीकृष्णका ज्ञानरूपी अमृत वचन सुन्दा अर्जुनको तृष्णा मेटिनुको सट्टा झन्-झन् तीव्र बन्दै गएको छ।
उहाँले श्रीकृष्णलाई 'जनार्दन' भनेर सम्बोधन गर्नुभएको छ, जसको अर्थ हो— जसले भक्तहरूको अज्ञान र सांसारिक याचनालाई मेटाएर परम शान्ति प्रदान गर्नुहुन्छ।
अर्जुन श्रीकृष्णको अमृत वचन पिउन चाहनुहुन्छ र कहिल्यै 'पर्याप्त भयो' भन्न सक्नुहुन्न।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग
साँचो ज्ञानप्रतिको अनन्त भोक (Insatiable Thirst for Wisdom)
मनुष्यको स्वभाव अनौठो छ— सांसारिक कुरामा छिट्टै अघाउँछ वा थकित हुन्छ, तर आत्मज्ञानको धारा यस्तो छ कि जति गहिराइमा पुग्यो, उति आनन्द बढ्दै जान्छ:
- "तृप्तिर्हि शृण्वतो नास्ति मेऽमृतम्"— यो एक सच्चा विद्यार्थी वा साधकको लक्षण हो।
- जबसम्म तपाईंमा ज्ञान, सत्य र आत्मविकासप्रतिको भोक ताजै रहन्छ, तबसम्म तपाईंको आत्मा जीवन्त रहन्छ।
- ज्ञानलाई केवल बौद्धिक जानकारी नसम्झी जीवन बदल्ने 'अमृत' को रूपमा ग्रहण गर्नुहोस्।
व्यावहारिक सूत्र :
आफ्नो आत्मविकास र सत्सङ्गप्रतिको जिज्ञासा कहिल्यै मर्न नदिनुहोस्। हरदिन नयाँ गहिराइबाट सत्यको खोजमा लाग्नुहोस्।