अध्याय 10 : विभूतियोग

श्रीकृष्णले बाह्य जगतका विभूतिहरू बताउनुअघि सबैभन्दा मुख्य र प्रथम विभूतिको घोषणा गर्नुभयो— 'अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः'। बाहिर सूर्य, चन्द्र, समुद्र खोज्नुअघि मानिसले आफ्नै छातीभित्र, आफ्नै धड्कनमा, र समस्त प्राणीहरूको चेतनामा परमात्मालाई देख्नुपर्छ। अर्जुनलाई 'गुडाकेश' (गुडाका = निद्रा, ईश = स्वामी) भनेर सम्बोधन गर्नुको अर्थ हो— जसले आलस्य, प्रमाद र मोहको निद्रालाई जितेको छ, उसले मात्र यो हृदयस्थित आत्मालाई अनुभव गर्न सक्छ।

मानिस ईश्वरलाई मन्दिर, मस्जिद, गिर्जाघर र तीर्थहरूमा खोज्दै हिँड्छ: - तर गीता भन्छ— सबैभन्दा नजिकको तीर्थ तिम्रो आफ्नै हृदय हो। तिम्रो प्राणको प्राण, चेतनाको चेतना परमात्मा नै हो। - जन्मभन्दा पहिले तिमी जहाँ थियौ, जीवनभर जसले तिम्रो अस्तित्व धानेको छ, र मृत्युपछि तिमी जहाँ विलीन हुनेछौ— त्यो आदि, मध्य र अन्त एउटै परम चेतना हो। - जब तपाईंले यो सत्य बुझ्नुहुन्छ, तब कुनै पनि परिस्थितिमा एक्लोपन (loneliness) महसुस हुँदैन। तपाईं सधैं परमसत्यको न्यानो काखमा हुनुहुन्छ।