अध्याय 10 : विभूतियोग

अश्वत्थ (पिपल) लाई हिन्दु परम्परामा पूजनीय मानिन्छ, जसका पातहरू निरन्तर चल्छन् र जसले सदैव जीवनप्रद वायु (प्राणवायु) प्रदान गर्दछ। देवर्षि नारद अनन्य भक्ति, निरन्तर भगवन्नाम कीर्तन र त्रिलोकमा सन्देश प्रवाह गर्ने सर्वश्रेष्ठ सन्त हुन्। चित्ररथ गन्धर्व गायन र दिव्य सङ्गीतका सम्राट हुन्, जसलाई महाभारतमा अर्जुनले वनवासकालमा पराजित गरी पछि मित्र बनाएका थिए। अनि कपिल मुनि सांख्य-दर्शनका प्रतिपादक हुन्, जसले माता देवहूतिलाई तत्वज्ञानको उपदेश दिएर सिद्धहरूको मुकुट बन्नुभयो।

कपिल मुनिले देखाउनुहुन्छ कि ज्ञान र विवेक जीवनको सर्वोच्च सिद्धि हो: - नारदजीले सिकाउनुहुन्छ कि जीवनमा हर परिस्थितिमा आनन्दित रहनु र प्रभुको गुणगान गाउनु नै भक्तिको पराकाष्ठा हो। - पिपलको रुखले जस्तै कसैलाई काखा र कसैलाई पाखा नगरी सबैलाई छाया र जीवन दिने उदारता हामीभित्र हुनुपर्छ। - जब ज्ञान (कपिल) र भक्ति (नारद) को संगम हुन्छ, तब जीवन एउटा सुन्दर दिव्य सङ्गीत (चित्ररथ) बन्दछ।