प्रगति: 0%
अध्याय 10 : विभूतियोग
विभूति योग (ईश्वरको सर्वव्यापक सौन्दर्य)
मृत्युः सर्वहरश्चाहमुद्भवश्च भविष्यताम्।
कीर्तिः श्रीर्वाक्च नारीणां स्मृतिर्मेधा धृतिः क्षमा॥ ३४॥
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— सबै कुरा हरण गर्ने मृत्यु म नै हुँ, र भविष्यमा उत्पन्न हुनेहरूको उत्पत्तिको कारण पनि म हुँ। तथा स्त्री-गुणहरूमा कीर्ति, शोभा (लक्ष्मी), मधुर वाणी, स्मृति, मेधा (बुद्धि), धृति (धैर्य) र क्षमा म नै हुँ।
महाभारतको परिस्थिति
सर्वनाशक मृत्यु, नवजीवन र सात स्त्री-सद्गुणहरू
युद्धको भयानक विभीषिकामा खडा भएका अर्जुनलाई श्रीकृष्ण मृत्युको यथार्थ सम्झाउनुहुन्छ— मृत्यु कुनै दुर्घटना होइन; मृत्यु त प्रत्येक सांसारिक बन्धनलाई छिनेर पुरानो वस्त्र फुकालेजस्तै सबै कुरा समेट्ने ईश्वरीय नियम हो ('सर्वहरः')।
अनि त्यही मृत्युपछि नयाँ सृष्टि र जीवनको बीजारोपण हुन्छ।
यसका साथै, सनातन परम्परामा नारी स्वरूपमा पूजिने सातवटा सर्वोच्च दिव्य सद्गुणहरू— कीर्ति (सत्कर्मको यश), श्री (आन्तरिक र बाह्य सौन्दर्य), वाक् (सत्य र मधुर वाणी), स्मृति (सही समयमा सम्झने शक्ति), मेधा (गहिरो विवेक), धृति (कष्टमा नडगमगाउने धैर्य) र क्षमा (अपराधलाई माफी दिने विशालता)— परमात्माकै साक्षात् रूप हुन्।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग
सात दिव्य आन्तरिक सद्गुणहरूको साधना (Cultivating the 7 Feminine Virtues)
मनुष्यको वास्तविक शक्ति उसको बाहुबलमा मात्र होइन, यी सात मानवीय सद्गुणहरूमा निर्भर गर्दछ:
1. कीर्ति: सत्कर्मद्वारा आर्जित निष्कलङ्क प्रतिष्ठा।
2. श्री: जीवनको शालीनता र मर्यादा।
3. वाक्: अरूको मन नदुखाउने सत्य र प्रिय बोली।
4. स्मृति: जीवनका महत्वपूर्ण पाठहरू कहिल्यै नबिर्सनु।
5. मेधा: ज्ञानलाई व्यवहारमा बदल्न सक्ने सूक्ष्म बुद्धि।
6. धृति: विपत्तिमा चट्टानझैं अडिग रहने धैर्य।
7. क्षमा: बदलाको भावना त्यागेर अरूलाई क्षमा गर्न सक्ने विशाल हृदय।
व्यावहारिक सूत्र :
आफ्नो बोलीमा मधुरता, बुद्धिमा मेधा, विपत्तिमा धैर्य र हृदयमा क्षमाको विकास गर्नुहोस्; यही तपाईंको साँचो ईश्वरीय ऐश्वर्य हो।