अध्याय 11 : विश्वरूपदर्शनयोग

विश्वरूपको प्राकृतिक र ब्रह्माण्डीय आयामलाई अर्जुनले देखिरहनुभएको छ: आकाशमा देखिने सूर्य र चन्द्रमा कुनै साधारण पिण्ड मात्र होइनन्; ती त परमात्माका दुई आँखा हुन्— सूर्यले दिनमा जीवनको ऊर्जा र ताप दिन्छ, चन्द्रमाले रातमा शीतलता र अमृत दिन्छ। अनि मुखहरूबाट प्रज्वलित अग्नि (हुताश) निस्किरहेको छ, जसले सम्पूर्ण ब्रह्माण्डलाई ऊर्जावान् र संहारको समयमा भस्म पार्न सक्ने सामर्थ्य राख्दछ। सृष्टिको पोषण र संहारको यो ज्वलन्त दृश्य अर्जुनको अगाडि प्रत्यक्ष उभिएको छ।

जीवन सधैं दुई विपरीत शक्तिहरूको सन्तुलनमा चल्दछ: - एकातिर सूर्यको तेजिलो ताप, अर्कोतिर चन्द्रमाको कोमल शीतलता। - एकातिर सिर्जनाको ऊर्जा, अर्कोतिर प्रलयको आगो। - जब मानिसले यो बुझ्छ कि जीवनमा सुख र दुःख, उत्साह र विश्राम, कठिन चुनौती र शान्ति— यी दुवै ईश्वरकै दुई आँखा हुन्, तब ऊ कुनै पनि अनुभवबाट विचलित हुँदैन। - सन्तुलित दृष्टिकोण नै आध्यात्मिक शान्तिको रहस्य हो।