प्रगति: 0%
अध्याय 11 : विश्वरूपदर्शनयोग
विश्वरूप दर्शन (समय र कालको महाविराट स्वरूप)
अमी हि त्वां सुरसङ्घा विशन्ति केचिद्भीताः प्राञ्जलयो गृणन्ति।
स्वस्तीत्युक्त्वा महर्षिसिद्धसङ्घाः स्तुवन्ति त्वां स्तुतिभिः पुष्कलाभिः॥ २१॥
सरल नेपाली अनुवाद
अर्जुन भन्नुहुन्छ— यी सम्पूर्ण देवताहरूका समूह तपाईंको विराट् रूपभित्र प्रवेश गरिरहेका छन्; तीमध्ये कोही भयभीत भएर हात जोड्दै प्रार्थना गरिरहेका छन्, र महर्षिहरू तथा सिद्ध पुरुषहरूका समूहहरूले 'सबैको कल्याण होस्' (स्वस्ति) भन्दै उत्तम स्तोत्र र वैदिक मन्त्रहरूद्वारा तपाईंको स्तुति गरिरहेका छन्।
महाभारतको परिस्थिति
देवताहरूको भय, शरण र महर्षिहरूको 'स्वस्ति' पाठ
अर्जुनले देखिरहनुभएको छ कि स्वर्गका अमर भनिने देवताहरू पनि भगवान्को यस महाप्रलयंकारी रूपको अगाडि निरिह छन्।
ती देवताहरू श्रीकृष्णको विशाल मुखभित्र समाहित हुँदैछन्।
कतिपय देवताहरू हात जोडेर काँप्दै प्रभुको स्तुति गर्दैछन्।
अनि ब्रह्माण्डका महान् ऋषि र सिद्ध महात्माहरूले जगतको रक्षा र कल्याणका लागि 'स्वस्ति, स्वस्ति' (सबैको मङ्गल होस्) भन्दै वेदका ऋचाहरूद्वारा भगवान्को प्रार्थना गरिरहेका छन्।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग
विपत्तिको क्षणमा विश्वकल्याणको भावना (Praying for Universal Wellbeing)
जब संसारमा ठूलो संकट आउँछ, साधारण मानिस केवल 'मलाई बचाइदेऊ' भनेर स्वार्थी प्रार्थना गर्छ:
- तर सिद्ध ऋषिहरूको प्रार्थना हेर्नुहोस्— 'स्वस्ति' (सम्पूर्ण जगतको कल्याण होस्)।
- विपत्ति र संकटको घडीमा आफ्नो स्वार्थभन्दा माथि उठेर सबै प्राणीहरूको मङ्गल र शान्तिको कामना गर्नु नै उच्च चेतनाको लक्षण हो।
- प्रार्थनामा जति विशालता हुन्छ, मन त्यति नै निर्भय र पवित्र बन्दछ।
व्यावहारिक सूत्र :
कठिन समयमा आफ्नो मात्र चिन्ता नगरी 'सर्वे भवन्तु सुखिनः' भनी समस्त जगतको कल्याणको प्रार्थना गर्नुहोस्।