प्रगति: 0%
अध्याय 11 : विश्वरूपदर्शनयोग
विश्वरूप दर्शन (समय र कालको महाविराट स्वरूप)
स्थाने हृषीकेश तव प्रकीर्त्या जगत्प्रहृष्यत्यनुरज्यते च।
रक्षांसि भीतानि दिशो द्रवन्ति सर्वे नमस्यन्ति च सिद्धसङ्घाः॥ ३६॥
सरल नेपाली अनुवाद
अर्जुन भन्नुहुन्छ— हे हृषीकेश! तपाईंको नाम, गुण र महिमाको संकीर्तन सुनेर सम्पूर्ण संसार हर्षित हुनु र परम प्रेममा लीन हुनु सर्वथा उचित नै छ। तथा भयभीत भएका राक्षसहरू चारै दिशातिर भाग्नु र सम्पूर्ण सिद्ध पुरुषहरूले तपाईंलाई श्रद्धापूर्वक नमस्कार गर्नु पनि पूर्णतया स्वाभाविक नै हो।
महाभारतको परिस्थिति
स्थाने हृषीकेश: ब्रह्माण्डको स्वाभाविक व्यवस्था
अर्जुनले 'स्थाने' (सर्वथा उचित) शब्द प्रयोग गर्नुभएको छ।
भगवान्को नाम र महिमा यस्तो अद्भूत शक्ति हो, जसको श्रवणले सात्त्विक सज्जनहरू हर्षित हुन्छन्, सिद्ध महात्माहरू नतमस्तक हुन्छन्, र तामसिक राक्षसहरू भयभीत भएर भाग्छन्।
कुरुक्षेत्रको रणभूमिमा अर्जुनले देखिरहनुभएको छ कि अधर्मको पक्ष लिने दुष्टहरू श्रीकृष्णको नाम र तेज सुन्नासाथ आत्तिन थालेका छन्, जबकि धर्मको पक्षमा रहेका भक्तहरूको हृदयमा आनन्दको लहर छाइरहेको छ।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग
सत्यको प्रकाश र नकारात्मकताको पलायन (Light Dispelling Darkness)
जब कोठामा बत्ती बालिन्छ, अन्धकार कुनै तर्क नगरी भाग्छ:
- त्यसैगरी जब हृदयमा भगवान्को नाम, सत्य र ध्यानको प्रकाश प्रज्वलित हुन्छ, तब मनभित्रका राक्षसहरू (काम, क्रोध, लोभ, ईर्ष्या र नकारात्मक विचारहरू) भयभीत भएर चारैतिर भाग्छन् ('रक्षांसि भीतानि दिशो द्रवन्ति')।
- र मनभित्रका सद्गुणहरू (सिद्धसङ्घाः) आनन्दित भई जाग्दछन्।
- आफ्नो मनलाई शुद्ध राख्ने सर्वोत्तम विधि नै भगवन्नाम र आत्मचिन्तन हो।
व्यावहारिक सूत्र :
दैनिक जीवनमा सत्य र सकारात्मक विचारहरूको प्रकाश बाल्नुहोस्; मनका नकारात्मक विकारहरू स्वतः भागेर जानेछन्।