प्रगति: 0%
अध्याय 11 : विश्वरूपदर्शनयोग
विश्वरूप दर्शन (समय र कालको महाविराट स्वरूप)
वायुर्यमोऽग्निर्वरुणः शशाङ्कः प्रजापतिस्त्वं प्रपितामहश्च।
नमो नमस्तेऽस्तु सहस्रकृत्वः पुनश्च भूयोऽपि नमो नमस्ते॥ ३९॥
सरल नेपाली अनुवाद
अर्जुन भन्नुहुन्छ— तपाईं नै वायु, यमराज, अग्नि, वरुण, चन्द्रमा, प्रजापति (ब्रह्मा) र ब्रह्माजीका पनि आदि-पिता (प्रपितामह) हुनुहुन्छ। तपाईंलाई हजारौं पटक नमस्कार होस्! फेरि पनि तपाईंलाई नमस्कार! र बारम्बार तपाईंलाई मेरो कोटि-कोटि नमस्कार छ!
महाभारतको परिस्थिति
हजारौं पटक नमस्कार: भक्तिको आनन्दमय उन्माद
अर्जुनको मनमा अब भयको स्थान परम भक्तिको उन्मादले लिएको छ।
उहाँले श्रीकृष्णलाई एउटै श्लोकमा बारम्बार नमस्कार गरिरहनुभएको छ— 'नमो नमस्तेऽस्तु सहस्रकृत्वः पुनश्च भूयोऽपि नमो नमस्ते'।
जब प्रेम र श्रद्धाको बाँध फुट्छ, तब कुनै एउटा नमस्कारले मन तृप्त हुँदैन।
अर्जुन हजारौं पटक, फेरि-फेरि, र अनन्त पटक श्रीकृष्णको पाउमा आफ्नो शिर झुकाइरहनुभएको छ।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग
कृतज्ञता र भक्तिको अनन्त प्रवाह (Overflowing Gratitude and Devotion)
मनुष्य जब आफ्नो अहङ्कारलाई पूर्ण रूपमा पखाल्छ, तब उसको हृदयबाट कृतज्ञताको यस्तै अविरल गङ्गा बग्छ:
- 'नमो नमस्ते'— नमस्कार केवल औपचारिकता होइन, आफ्नो क्षुद्र अहङ्कारलाई विराट् परमसत्यको चरणमा समर्पण गर्ने महायज्ञ हो।
- जति धेरै हामी जीवन, प्रकृति, गुरु र परमात्माप्रति कृतज्ञ हुन्छौं, हाम्रो हृदय त्यति नै शान्ति, प्रेम र आनन्दले भरिन्छ।
- कृतज्ञता नै जीवनको सबैभन्दा ठूलो प्रार्थना हो।
व्यावहारिक सूत्र :
जीवनले दिएका अनगिन्ती वरदानहरूप्रति दिनहुँ बारम्बार कृतज्ञता प्रकट गर्नुहोस्; कृतज्ञ हृदयमा कहिल्यै दुःख टिक्दैन।