अध्याय 13 : क्षेत्रक्षेत्रज्ञविभागयोग

यो श्लोक 'जीवन्मुक्ति' (Living Liberation) को परम घोषणा हो। श्रीकृष्णले अर्जुनको सबैभन्दा ठूलो संशय मेटाउनुभएको छ— अर्जुनलाई लागेको थियो कि मोक्ष पाउन युद्ध छाडेर जङ्गल जानुपर्छ वा सबै कर्म त्याग्नुपर्छ। तर श्रीकृष्ण भन्नुहुन्छ— 'सर्वथा वर्तमानोऽपि' (चाहे तिमी राजा बन, चाहे युद्ध लड, चाहे गृहस्थी चलाऊ)— यदि तिम्रो भित्र यो यथार्थ स्पष्ट छ कि म प्रकृति होइन, म त शुद्ध साक्षी पुरुष हुँ, भने तिमी संसारको बीचमा रहेर पनि कहिल्यै बन्धनमा पर्दैनौ; तिम्रो पुनर्जन्मको बन्धन सधैंका लागि काटिन्छ।

धेरै मानिसहरू अध्यात्मलाई सांसारिक जिम्मेवारीबाट भाग्ने बाहना बनाउँछन्: - तर गीताको अध्यात्म पलायनवाद (Escapism) होइन, परम जागृति हो। - जसरी कमलको पात पानीमा डुबेर पनि पानीबाट अछूतो रहन्छ, त्यसरी नै ज्ञानी मानिस संसारका सबै कर्तव्य पूरा गर्छ तर भित्री रूपमा ती कर्महरूमा कहिल्यै लतपत हुँदैन। - ज्ञान बाहिरी जीवन बदल्नु होइन, भित्री दृष्टि बदल्नु हो। - जब दृष्टि बदलिन्छ, तब साधारण जीवन नै मुक्तिको लीला बन्दछ।