प्रगति: 0%
अध्याय 17 : श्रद्धात्रयविभागयोग
श्रद्धा, भोजन र त्यागका तीन प्रकार
ॐ तत्सदिति निर्देशो ब्रह्मणस्त्रिविधः स्मृतः।
ब्राह्मणास्तेन वेदाश्च यज्ञाश्च विहिताः पुरा॥ २३॥
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— 'ॐ', 'तत्' र 'सत्'— यी तीन शब्दहरू परब्रह्म परमात्माका तीन प्रकारका पवित्र नाम वा सङ्केत मानिएका छन्। सृष्टिको प्रारम्भमा तिनैद्वारा ब्राह्मणहरू, वेदहरू र यज्ञहरूको रचना गरिएको थियो।
महाभारतको परिस्थिति
ॐ तत् सत्: परब्रह्मको त्रिविध महा-मन्त्र
यस अध्यायको चरमोत्कर्षमा श्रीकृष्णले वैदिक परम्पराको सर्वोच्च मन्त्र 'ॐ तत् सत्' को रहस्योद्घाटन गर्नुभएको छ।
हामीले गर्ने यज्ञ, तप वा दानमा मानिसको अज्ञान, दुर्बलता वा विधिको त्रुटिले गर्दा केही न केही खोट (दोष) रहन सक्छ।
त्यो दोषलाई मेटाएर कुनै पनि कर्मलाई पूर्ण, निर्दोष र सात्त्विक कसरी बनाउने?
त्यसको महा-साँचो हो— 'ॐ तत् सत्!'
१. ॐ: सृष्टिको आदि ध्वनि, जसले परमात्माको स्मरण गराउँछ।
२. तत्: "यो सबै परमात्माकै हो, मेरो केही होइन" भन्ने अनासक्तिको बोध।
३. सत्: "यो कर्म सत्य र कल्याणका लागि समर्पित होस्" भन्ने शुभ संकल्प।
सृष्टिको आदिमा ब्रह्माजीले पनि यही मन्त्र उच्चारण गरेर सम्पूर्ण सृष्टिको शुभारम्भ गर्नुभएको थियो।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग
त्रुटिहरूलाई पूर्णतामा बदल्ने मन्त्र (The Sacred Seal of Wholeness)
हामी मानिस हौं, हामीबाट दैनिक काम, निर्णय वा सम्बन्धहरूमा कुनै न कुनै कमी-कमजोरी भइरहन्छ:
1. 'ॐ तत् सत्' को व्यावहारिक प्रयोग:
- जब तपाईं कुनै पनि शुभ कार्य सुरु गर्नुहुन्छ, 'ॐ' भनेर ईश्वरलाई स्मरण गर्नुहोस्।
- जब काम सम्पन्न हुन्छ, 'तत्' भनेर त्यसको श्रेय र फल परमात्मालाई सुम्पिनुहोस्— "यो मेरो होइन, प्रभुको हो।"
- र अन्त्यमा 'सत्' भनेर अनुभव गर्नुहोस्— "यो कर्मले सत्य र सबैको कल्याण गरोस्।"
2. जब तपाईंले आफ्नो प्रत्येक काममा 'ॐ तत् सत्' को छाप लगाउनुहुन्छ, तब सबै त्रुटिहरू मेटिन्छन् र त्यो कर्म तत्काल ईश्वरार्पण बन्दछ।
व्यावहारिक सूत्र :
आफ्नो कुनै पनि महत्त्वपूर्ण कार्य सम्पन्न भएपछि मनमनै 'ॐ तत् सत्' उच्चारण गर्दै सम्पूर्ण कर्म र त्यसको फल परमात्मालाई अर्पण गर्नुहोस्।