अध्याय 17 : श्रद्धात्रयविभागयोग

श्रीकृष्णले यहाँ 'सत्' शब्दको विशाल अर्थ स्पष्ट गर्नुभएको छ। 'सत्' का तीनवटा मुख्य अर्थ छन्: १. सद्भाव: जुन कहिल्यै नाश हुँदैन, जो त्रिकाल सत्य छ— त्यो परब्रह्म परमात्मा 'सत्' हो। २. साधुभाव: समाजमा सज्जनता, इमान्दारिता, दया र भलाइ 'सत्' हो। ३. प्रशस्त कर्म: विवाह, यज्ञ, धर्मशाला निर्माण, वृक्षारोपण, रोगीको सेवा जस्ता सम्पूर्ण पवित्र र कल्याणकारी कर्महरू 'सत्-कर्म' हुन्। महाभारतमा भीष्म र विदुरले सधैं 'सत्' को पक्ष लिएका थिए। जहाँ सत्य र धर्म छ, त्यहाँ स्वयं भगवान् हुनुहुन्छ।

हाम्रो उपनिषद्को सबैभन्दा प्रसिद्ध प्रार्थना छ— 'असतो मा सद्गमय' अर्थात् मलाई असत्य र नश्वरताबाट 'सत्य' (सत्) तर्फ लैजानुहोस्। 1. 'सत्' को दैनिक साधना: - जब तपाईं कसैको भलाइ गर्नुहुन्छ, त्यो 'सत्' हो। - जब तपाईं इमान्दारितापूर्वक आफ्नो पेसा सम्हाल्नुहुन्छ, त्यो 'सत्कर्म' हो। - जब तपाईं सबै प्राणीहरूमा ईश्वरको अस्तित्व देख्नुहुन्छ, त्यो 'सद्भाव' हो। 2. जब तपाईंको जीवन यी तीन कुराहरूमा केन्द्रित हुन्छ, तब तपाईंको जीवन स्वतः परब्रह्ममय बन्दछ।