अध्याय 18 : मोक्षसंन्यासयोग

अर्जुनले पहिलो अध्यायमा भनेका थिए: "न योत्स्ये" (म युद्ध लड्दिनँ)। श्रीकृष्ण यहाँ अर्जुनको मनोवैज्ञानिक यथार्थ देखाउँदै भन्नुहुन्छ: "हे अर्जुन! तिमी अहिले भावनामा बगेर म युद्ध गर्दिनँ भन्दैछौ। तर तिमी जङ्गल गयौ भने पनि त्यहाँ जब कुनै दुष्टले निर्दोषलाई सताएको देख्नेछौ, तब तिम्रो रगत उम्लिनेछ, तिम्रो हात स्वतः गाण्डीव धनुषतिर जानेछ र तिमी युद्ध गर्न बाध्य हुनेछौ। किनकि तिम्रो भित्र क्षत्रियको प्रकृति छ। त्यसैले अहिले शान्तिको ढोंग गर्नु व्यर्थ हो, तिम्रो प्रकृतिले नै तिमीलाई लड्न लगाउनेछ।"

१. हामी प्रायः क्षणिक रिस, निराशा वा भावुकतामा आएर ठूला-ठूला निर्णय गर्छौं: - "म अब यो काम नै गर्दिनँ!", "म सन्यास लिन्छु!" २. तर हाम्रो गहिरो अवचेतन मनमा रहेका स्वभाव र संस्कारहरू यति बलिया हुन्छन् कि केही समयपछि तिनले फेरि हामीलाई आफ्नै मार्गमा ल्याइपुर्‍याउँछन्। ३. त्यसैले आफ्नो प्रकृतिसँग लड्नुको सट्टा त्यसलाई उच्च उद्देश्य (धर्म) मा रूपान्तरण गर्नु बुद्धिमानी हो।