अध्याय 18 : मोक्षसंन्यासयोग

अर्जुनले युद्धको मैदानमा रगत बग्ने, घाउ लाग्ने, ज्यान जाने र आफन्तहरू मारिने शारीरिक र मानसिक कष्ट देखेर डराएका थिए। श्रीकृष्ण यहाँ राजसिक त्यागको लक्षण स्पष्ट पार्दै भन्नुहुन्छ: यदि कसैले कुनै कर्तव्य यसकारण छोड्छ कि— "यसमा त बिहान सबेरै उठ्नुपर्छ, धेरै मिहिनेत गर्नुपर्छ, जीउ दुख्छ, पीडा हुन्छ"— भने त्यो त्याग 'राजसिक' हो। यस्तो मानिसले त्यागको नाममा केवल आराम खोजेको हुन्छ, त्यसैले उसलाई त्यागको कुनै आध्यात्मिक फल मिल्दैन।

१. आजको जीवनमा धेरै मानिसहरू शारीरिक र मानसिक कष्टबाट भाग्न चाहन्छन्: - बिहान व्यायाम गर्न गाह्रो लाग्छ, त्यसैले छोडिदिन्छन्। - कठिन अध्ययन वा परियोजनामा दिमाग खियाउनुपर्छ, त्यसैले सजिलो बाटो खोज्छन्। २. तर जीवनमा कुनै पनि महान् उपलब्धि कष्ट सहने क्षमता (तितिक्षा) बिना प्राप्त हुँदैन। ३. केवल दुःख र झन्झटको डरले काम पन्छाउनु राजसिक त्याग हो, जसले मानिसलाई कमजोर र असफल बनाउँछ।