अध्याय 2 : साङ्ख्ययोग

वैदिक सकाम यज्ञ र कर्मकाण्डहरूमा एउटा ठूलो समस्या थियो— यदि मन्त्रोच्चारणमा एउटा मात्र पनि स्वर गल्ती भयो वा विधि अलिकति पनि छुट्यो भने, त्यसको फल नष्ट हुन्थ्यो मात्र होइन, उल्टै 'प्रत्यवाय' (विपरीत परिणाम वा दोष) लाग्थ्यो। अर्जुन डराइरहेका थिए कि युद्ध गर्दा वा कुनै भूल हुँदा अनर्थ हुनेछ। श्रीकृष्ण अर्जुनलाई कर्मयोगको सबैभन्दा सुरक्षित र अभयकारी विशेषता बताउनुहुन्छ: "अर्जुन, कर्मयोग कुनै कठोर कर्मकाण्ड होइन जहाँ थोरै गल्तीले हानि होस्। यस मार्गमा गरिएको एउटा सानो प्रयास पनि कहिल्यै खेर जाँदैन! यदि तिमीले निष्काम भावले एक पाइला मात्र पनि अगाडि बढायौ भने, त्यो तिम्रो आध्यात्मिक खातामा सदाका लागि अमर पूँजी बन्दछ। यसको कुनै नकारात्मक साइड-इफेक्ट छैन। यस निष्काम धर्मको अलिकति मात्र अभ्यासले पनि साधकलाई संसारको सबैभन्दा ठूलो त्रास— जन्म-मृत्यु र अधर्मको भयबाट रक्षा गर्दछ!"

संसारका सबै लगानीहरूमा जोखिम (Risk) हुन्छ: - व्यापारमा घाटा हुन सक्छ। - सम्बन्धहरूमा धोका हुन सक्छ। - स्वास्थ्यमा रोग लाग्न सक्छ। तर श्रीकृष्ण ग्यारेन्टी दिनुहुन्छ— आत्म-सुधार र निष्काम सेवाको मार्गमा कहिल्यै कुनै नोक्सानी छैन: - आज तपाईंले गरेको एक मिनेटको ध्यान, कसैलाई पुर्‍याएको सानो निःस्वार्थ मद्दत, वा क्रोधलाई जितेको एउटा सानो क्षण— कहिल्यै खेर जाँदैन। - त्यो तपाईंको आत्माको संस्कार बनेर जन्म-जन्मान्तरसम्म तपाईंसँगै रहन्छ। - यसले तपाईंलाई जीवनको सबैभन्दा ठूलो डर (मृत्यु र अनिश्चितता) बाट पूर्ण सुरक्षा दिन्छ।