प्रगति: 0%
अध्याय 2 : साङ्ख्ययोग
साङ्ख्य योग (गीताको पूर्ण सार)
कर्मजं बुद्धियुक्ता हि फलं त्यक्त्वा मनीषिणः।
जन्मबन्धविनिर्मुक्ताः पदं गच्छन्त्यनामयम्॥ ५१॥
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— किनकि समत्व बुद्धिले युक्त भएका विवेकी महापुरुषहरू कर्मबाट उत्पन्न हुने फलको आसक्तिलाई त्यागेर जन्म र मरणको बन्धनबाट सदाका लागि मुक्त हुन्छन्, र समस्त दुःख तथा विकारहरूबाट रहित 'अनामय' (परम मोक्ष) पद प्राप्त गर्दछन्।
महाभारतको परिस्थिति
समस्त दुःखहरूको अन्त्य— 'पदं गच्छन्त्यनामयम्'
अर्जुनको मनमा भय थियो कि संसारमा कर्म गर्दा दुःख, अशान्ति र बन्धन मात्र हुन्छ।
श्रीकृष्ण अर्जुनलाई कर्मयोगको अन्तिम फलको ग्यारेन्टी दिनुहुन्छ:
"अर्जुन! जब ज्ञानी मनुष्यले कर्मको फलमाथि आफ्नो दाबी छोडिदिन्छ, तब उसलाई नयाँ कर्मको कुनै संस्कार लाग्दैन।
उनीहरू 'जन्म-बन्ध-विनिर्मुक्ताः' बन्दछन्— जन्म र मृत्युको यो अनन्त घुम्तीबाट उनीहरू पूर्णतया मुक्त हुन्छन्।
र उनीहरू त्यस्तो परम धाम प्राप्त गर्छन् जसलाई 'अनामयम्' भनिन्छ— जहाँ न कुनै शारीरिक रोग छ, न कुनै मानसिक शोक, न कुनै भय। त्यो पूर्ण परमानन्दको अवस्था हो!"
आफ्नो जीवनमा प्रयोग
आन्तरिक स्वतन्त्रता र मोक्षको अनुभूति
धेरै मानिसहरू सोच्छन् कि 'मोक्ष' भनेको मरेपछि मात्र पाइने कुनै आकाशको ठाउँ हो।
तर गीता सिकाउँछ:
- मोक्ष भनेको अहिले, यसै क्षणमा मनको बन्धनबाट मुक्त हुनु हो।
- जब तपाईं अरूको अपेक्षा, नतिजाको डर, र लोभको साङ्लो चुँडाउनुहुन्छ, तब तपाईं यसै जीवनमा 'अनामयम्' (दुःखरहित शान्ति) मा प्रवेश गर्नुहुन्छ।
- फलको चिन्ता त्याग्नु नै वास्तविक स्वतन्त्रता हो।
व्यावहारिक सूत्र :
कर्मफलको लोभ र चिन्ता त्यागी वर्तमान कर्तव्यलाई ईश्वरीय समर्पणका साथ गर्नुहोस्। यसले तपाईंको चित्त शुद्ध बनाउनेछ र तपाईंलाई समस्त मानसिक बन्धनबाट मुक्त गरी परम शान्तिको अनुभूति गराउनेछ।