अध्याय 3 : कर्मयोग

श्रीकृष्णले अर्जुनलाई अत्यन्तै कठोर र स्पष्ट शब्दमा चेतावनी दिनुहुन्छ। यो ब्रह्माण्ड एउटा विराट चक्र हो जहाँ सूर्य, चन्द्र, बादल, पृथ्वी, रूख र जनावर सबैले विना कुनै गुनासो आफ्नो कर्तव्य पूरा गरिरहेका छन्। तर मानिस मात्र यस्तो प्राणी हो जसले प्रकृतिको सबै कुरा लिन चाहन्छ तर आफ्नो कर्तव्य निभाउन भने आनाकानी गर्छ। जो व्यक्ति केवल खान्छ, सुत्छ, र इन्द्रियहरूको क्षणिक सुखमा अल्झिएर संसार र समाजका लागि कुनै योगदान दिँदैन— श्रीकृष्णको नजरमा उसको जीवन पूर्णतया 'व्यर्थ' (Mogham) हो। उसले धर्तीमा सास फेरेर केवल अन्नको नाश र वायुको भार मात्र बढाइरहेको छ।

आजको आधुनिक समाजमा धेरै मानिसहरू केवल 'इन्द्रियाराम' (Hedonism) को पासोमा परेका छन्— - बिहानदेखि बेलुकासम्म मनोरञ्जन, खानपिन, र सामाजिक सञ्जालको सतही सुख। - "म रमाएँ भने पुग्यो, अरू जेसुकै होस्!" तर मनोविज्ञानले देखाएको छ कि केवल आत्म-केन्द्रित भोगमा रमाउने मानिसहरू अन्ततः सबैभन्दा बढी डिप्रेसन, खालीपन र आत्मग्लानिको शिकार हुन्छन्। किनकि मानिसको आत्मा तब मात्र तृप्त हुन्छ जब उसले आफ्नो भन्दा ठूलो कुनै उद्देश्यका लागि त्याग र सेवा गर्दछ। तपाईंको जीवनको मूल्य के हो? तपाईं केवल उपभोक्ता (Consumer) हुनुहुन्छ कि योगदानकर्ता (Contributor)?