अध्याय 3 : कर्मयोग

साधारण मानिसले कर्म किन गर्छ? १. केही लाभ (पैसा, सम्मान, स्वर्ग) पाउनका लागि, २. वा काम नगरे पाप लाग्ला वा दण्ड पाइएला भन्ने डरले। तर जो आत्मज्ञानी सिद्ध भइसकेको छ, उसलाई न त केही पाउने लोभ हुन्छ, न त केही गुमाउने डर! उसले संसारमा कर्म गर्दा पनि कुनै अपेक्षा राख्दैन, र कर्म नगर्दा पनि उसलाई कुनै दोष लाग्दैन। उसलाई आफ्नो खुशीका लागि कुनै दोस्रो व्यक्तिको चाकडी वा सहारा चाहिँदैन। यो संसारको सबैभन्दा ठूलो 'मुक्ति' (Freedom) हो। श्रीकृष्ण अर्जुनलाई देखाउँदै हुनुहुन्छ कि जीवनको सर्वोच्च लक्ष्य यही पूर्ण स्वाधीनता हो।

हाम्रो मानसिक तनावको ९०% कारण के हो? अरू मानिसहरूबाट 'अपेक्षा' (Expectations): - "मैले उसको लागि यति गरें, उसले मलाई धन्यवाद पनि दिएन!" - "समाजले मेरो कदर गरेन!" जबसम्म हामी अरूको स्वीकृति, प्रशंसा र व्यवहारमा आफ्नो सुख खोज्छौं, तबसम्म हामी अरूका मानसिक दास हौं। तर जब मानिस भित्रैबाट परमात्मासँग जोडिन्छ: - उसले कर्तव्य गर्छ किनकि त्यो सही हो, प्रशंसा पाउनका लागि होइन। - उसले प्रेम गर्छ किनकि त्यो उसको स्वभाव हो, बदलामा प्रेम पाउनका लागि होइन। यो निडर र निष्काम अवस्था नै जीवनको सर्वोच्च आनन्द हो।