अध्याय 4 : ज्ञानकर्मसंन्यासयोग

महाभारतमा धेरै पात्रहरूले तात्कालिक शक्तिका लागि कठोर तपस्या गरेर वरदान मागेका थिए: - जरासन्ध, कर्ण, जयद्रथ वा अश्वत्थामाले युद्धमा जित्न र भौतिक पराक्रम बढाउन विभिन्न देवताहरूको आराधना गरे र अस्त्र-शस्त्र प्राप्त गरे। - तर ती सबै फलहरू क्षणिक थिए र अन्ततः विनाशको कारण बने! श्रीकृष्ण अर्जुनलाई सम्झाउनुहुन्छ— मानिसहरू छिटो नतिजा पाउनका लागि सकाम कर्म र देवताहरूको उपासनातिर लाग्छन् किनभने सांसारिक कर्मको फल तुरुन्तै मिल्छ। तर आत्मसाक्षात्कार र शाश्वत शान्तिको मार्गमा धैर्य र निष्काम भाव चाहिन्छ। बुद्धिमान् व्यक्ति क्षणिक चमत्कार वा तात्कालिक लाभमा अल्झिँदैन।

आधुनिक मानव मनको सबैभन्दा ठूलो रोग नै 'Instant Gratification' (तुरुन्तै फल पाउने व्यग्रता) हो: - हामीलाई तत्काल नाम, तत्काल धन, र तत्काल प्रशंसा चाहिन्छ। - यसका लागि हामी सर्टकट खोज्छौं, क्षणिक आकर्षणमा फस्छौं र गहिरो चरित्र निर्माण वा आत्मिक शान्तिलाई बेवास्ता गर्छौं। तर जे कुरा छिटो आउँछ, त्यो छिट्टै नाश पनि हुन्छ। स्थायी आनन्द र वास्तविक सफलता गहिरो साधना र निष्काम कर्मबाट मात्र सम्भव छ।