अध्याय 4 : ज्ञानकर्मसंन्यासयोग

अर्जुनको मनमा पलायनवादी सोच थियो— युद्ध छोडेर जङ्गल जाने, भीख मागेर खाने र कर्मबाट भाग्ने। श्रीकृष्ण उनलाई झक्झक्याउनुहुन्छ: "हे अर्जुन! राजा जनक, इक्ष्वाकु, प्रियव्रत र अन्य धेरै महापुरुषहरू जो मोक्षका अभिलाषी थिए, उनीहरूले राज्य सञ्चालन र युद्धजस्ता कठिन कर्महरूबाट कहिल्यै भागेनन्। उनीहरूले यही बुझेका थिए कि कर्म आफैँमा बन्धन होइन, कर्मभित्रको अहंकार र स्वार्थ पो बन्धन हो! जब तिम्रा महान् पूर्वजहरूले निष्काम कर्म गरेर नै मोक्ष प्राप्त गरे भने, तिमी किन आफ्नो क्षत्रिय धर्म र युद्धको कर्तव्यबाट पछि हट्छौ?"

जीवनमा कठिनाइ, तनाव र चुनौतीहरू आउँदा हाम्रो पहिलो प्रतिक्रिया अक्सर भाग्ने (Avoidance) हुन्छ: - "म यो काम छोडिदिन्छु", "म सम्बन्ध तोडिदिन्छु", "म संन्यास लिन्छु।" - तर गीता भन्छ— कर्म छोडेर शान्ति मिल्दैन, कर्मको सही कला सिकेर मात्र शान्ति मिल्छ। हाम्रा पूर्वजहरूले कठिन परिस्थितिमा पनि अडिग रहेर आफ्नो कर्तव्य पूरा गरे। हामीले पनि आजको समयमा आफ्ना पारिवारिक, सामाजिक र व्यावसायिक कर्तव्यहरूलाई निष्ठापूर्वक, बिना कुनै पलायनवाद बहन गर्नुपर्दछ।