अध्याय 8 : अक्षरब्रह्मयोग

सातौँ अध्यायको अन्त्यमा श्रीकृष्णले ब्रह्म, अध्यात्म, कर्म, अधिभूत, अधिदैव र अधियज्ञ गरी छ वटा गहन पारिभाषिक शब्दहरू र मृत्युको समय (प्रयाणकाल) को चर्चा गर्नुभएको थियो। ती शब्दहरू सुनेर अर्जुनको मनमा गहिरो जिज्ञासा जाग्यो। कुरुक्षेत्रको युद्ध केवल धनुष-बाणको लडाइँ मात्र थिएन, यो जीवन र मृत्युको परम सत्य बुझ्ने मन्थन थियो। अर्जुन यहाँ एक विनम्र र सचेत शिष्यका रूपमा अगाडि आउँछन्। उहाँ श्रीकृष्णलाई 'पुरुषोत्तम' (सबैभन्दा उत्तम पुरुष वा परमात्मा) सम्बोधन गर्दै यी सबै रहस्यहरूको स्पष्ट र प्राविधिक उत्तर माग्नुहुन्छ।

हाम्रो समाजमा 'अध्यात्म', 'कर्म' वा 'ब्रह्म' जस्ता शब्दहरू दिनहुँ जथाभावी प्रयोग हुन्छन्, तर ती शब्दहरूको वास्तविक अर्थ के हो भनेर विरलै कसैले सोच्दछ। - जब मानिसले शब्दहरूको सही अर्थ बुझ्दैन, तब उसको विचारमा अस्पष्टता (Confusion) र भ्रम रहिरहन्छ। - अर्जुनजस्तै एउटा साँचो साधक वा विद्यार्थीले कठिन शब्दहरू सुनेर केवल टाउको हल्लाउँदैन; ऊ स्पष्टताका लागि प्रश्न सोध्न कहिल्यै लजाउँदैन। जीवनमा जब हामी आफ्ना उद्देश्य, मूल्य र कर्तव्यका परिभाषाहरू स्पष्ट गर्छौँ, तब मात्र हाम्रो निर्णय लिने क्षमता सुदृढ हुन्छ।