प्रगति: 0%
अध्याय 8 : अक्षरब्रह्मयोग
अक्षर ब्रह्म (मृत्युको क्षण र शाश्वत धाम)
पुरुषः स परः पार्थ भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया।
यस्यान्तःस्थानि भूतानि येन सर्वमिदं ततम्॥ २२॥
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— हे पार्थ! जसभित्र समस्त चराचर प्राणीहरू स्थित छन् र जसद्वारा यो सम्पूर्ण ब्रह्माण्ड व्याप्त छ, ती सर्वोच्च परम पुरुष (परमात्मा) केवल अनन्य (निस्वार्थ) भक्तिद्वारा मात्र प्राप्त हुन सक्नुहुन्छ।
महाभारतको परिस्थिति
अनन्य भक्तिको महासामर्थ्य: परम पुरुषको प्राप्ति
श्रीकृष्णले यहाँ ब्रह्म र परमात्माको सर्वव्यापकता बताउँदै उहाँलाई पाउने सबैभन्दा सजिलो र अचुक साँचो (Key) दिनुभएको छ: 'भक्त्या लभ्यस्त्वनन्यया'।
जुन परमात्माभित्र सम्पूर्ण ब्रह्माण्ड अटाएको छ, ती विराट् परमात्मालाई न त केवल तर्कले बुझ्न सकिन्छ, न केवल धनले किन्न सकिन्छ, न केवल कठोर हठयोगले बाँध्न सकिन्छ।
उहाँ त केवल हृदयको निष्कपट, निस्वार्थ प्रेम (अनन्य भक्ति) द्वारा मात्र प्राप्त हुनुहुन्छ।
महाभारतमा दुर्योधनले श्रीकृष्णको विशाल चतुरङ्गिणी नारायणी सेना माग्यो, तर अर्जुनले निःशस्त्र श्रीकृष्णलाई मात्र मागे!
अर्जुनको त्यही अनन्य भक्ति नै अन्ततः विजय र मोक्षको आधार बन्यो।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग
तर्क भन्दा माथि हृदयको प्रेम (Intellect vs Devotion)
हाम्रो दिमाग (Intellect) ले संसारका वस्तुहरूलाई टुक्रा-टुक्रा पारेर विश्लेषण गर्छ, तर हृदय (Devotion) ले सबैलाई जोडेर एकाकार बनाउँछ।
- कुनै सम्बन्धमा यदि केवल तर्क र हिसाब-किताब मात्र भयो भने त्यहाँ प्रेम टिक्दैन।
- जीवनको गहिरो सत्यलाई अनुभव गर्न पनि दिमागको तर्कभन्दा अगाडि बढेर हृदयको समर्पण र कृतज्ञता चाहिन्छ।
अनन्य भक्ति भनेको अन्धविश्वास होइन;
यो त सम्पूर्ण अस्तित्व, जीवन र परमात्माप्रति मनमा उठ्ने त्यो अगाध प्रेम र निष्ठा हो, जसले मानिसको अहंकारलाई पगालेर परमानन्दमा डुबाइदिन्छ।
व्यावहारिक सूत्र :
आफ्नो जीवनमा केवल चिसो तर्क र हिसाब-किताबमा मात्र सीमित नहुनुहोस्। आफ्नो हृदयलाई निस्वार्थ प्रेम, समर्पण र कृतज्ञताको भावले भर्नुहोस्।