अध्याय 8 : अक्षरब्रह्मयोग

वैदिक परम्परामा जीवात्माको महाप्रयाण (मृत्युपछिको यात्रा) का दुईवटा प्रसिद्ध मार्गहरूको वर्णन छ: 'देवयान' र 'पितृयान'। कुरुक्षेत्रको युद्धमा भीष्म पितामहले सूर्य उत्तरायण नहुन्जेल बाणको शय्यामा प्रतीक्षा गर्नुको कारण पनि यही ज्ञानसँग सम्बन्धित थियो। श्रीकृष्ण अर्जुनलाई यहाँ काल (समय) शब्दको प्रयोग गरेर केवल बाहिरी ऋतु वा महिना मात्र होइन, जीवात्माको भित्री चेतनाको प्रकाशमय वा अन्धकारमय अवस्थाको रहस्य खोल्न तयार हुनुहुन्छ।

हाम्रो हरेक दिनको यात्रा पनि यी दुई मार्गहरूमा विभाजित छ: - एउटा बाटो हो चेतना, विवेक र आत्म-अनुशासनको (अनावृत्ति/मुक्ति), जसले हामीलाई पुराना पीडा र गल्तीहरूबाट मुक्त गराउँछ। - अर्को बाटो हो क्षणिक वासना, अल्छीपन र लोभको (आवृत्ति/पुनरावृत्ति), जसले हामीलाई बारम्बार उही पुरानो तनाव र दुःखको दलदलमा फर्काउँछ। हामी दिनहुँ कुन बाटो रोजिरहेका छौँ? यदि हामी सचेत भएर प्रकाशको बाटो हिँड्छौँ भने हामी हरेक दिन नयाँ र मुक्त बन्छौँ।