अध्याय 8 : अक्षरब्रह्मयोग

वैदिक दर्शनमा यसलाई 'ध्रूमादि मार्ग' वा 'पितृयान' भनिन्छ। जुन मानिसहरूले संसारमा ठूला-ठूला यज्ञ, दान वा समाजसेवा त गरे, तर मनभित्र "मलाई स्वर्ग मिलोस्, मेरो नाम होस्, मलाई पुण्य मिलोस्" भन्ने सकाम वासना राखे, उनीहरू यो मार्गबाट जान्छन्। उनीहरूले आफ्ना पुण्यको फलस्वरुप चन्द्रलोक वा स्वर्गको सुख त पाउँछन्, तर जब पुण्यको ब्यालेन्स सकिन्छ, उनीहरू फेरि जन्म-मरणको संसारमा खस्नुपर्छ। कुरुक्षेत्रमा श्रीकृष्ण अर्जुनलाई सम्झाउनुहुन्छ: तिमी स्वर्गको सानो सुख खोजेर नअल्झिऊ, तिमी त परम मुक्ति खोज!

हामी प्रायः अरूको भलाइ गर्दा वा काम गर्दा भित्रभित्रै कुनै फल वा प्रशंसाको अपेक्षा राख्छौँ: - "मैले उसको लागि यति गरेँ, उसले मलाई धन्यवाद पनि भनेन!" - यस्तो 'सशर्त भलाइ' ले हामीलाई क्षणिक आत्मसन्तुष्टि (चन्द्रलोकको ज्योति) त देला, तर अन्ततः यसले हामीलाई गुनासो र दुःखमै फर्काउँछ (निवर्तते)। जबसम्म हाम्रो कर्ममा वासना र स्वार्थको धुवाँ (धूम) मिसिन्छ, तबसम्म हामी पूर्ण मुक्त हुन सक्दैनौँ। निस्वार्थ भावले गरिएको कर्म मात्र त्यो अग्नि हो, जसले सबै बन्धनहरूलाई भस्म गरेर स्थायी शान्ति दिन्छ।