प्रगति: 0%
अध्याय 8 : अक्षरब्रह्मयोग
अक्षर ब्रह्म (मृत्युको क्षण र शाश्वत धाम)
यं यं वापि स्मरन्भावं त्यजत्यन्ते कलेवरम्।
तं तमेवैति कौन्तेय सदा तद्भावभावितः॥ ६॥
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— हे कौन्तेय! मानिसले जीवनको अन्त्यमा जुन-जुन भाव वा वस्तुलाई स्मरण गर्दै शरीर त्याग्दछ, ऊ सधैँभरि त्यसै भावमा मग्न रहेको हुनाले मृत्युपछि त्यही अवस्था वा रूपलाई नै प्राप्त गर्दछ।
महाभारतको परिस्थिति
पुनर्जन्म र चेतनाको अन्तिम गन्तव्यको मनोवैज्ञानिक नियम
यो श्लोक सनातन दर्शनमा कर्म, चेतना र पुनर्जन्मको वैज्ञानिक नियम हो।
पौराणिक इतिहासमा राजा भरतको प्रसिद्ध कथा आउँछ: राजा भरतले राज्य त्यागेर वनमा कठोर तपस्या गरे, तर अन्तिम समयमा एउटा मृगको बच्चाप्रति अति-आसक्त भएर मृगकै चिन्तन गर्दागर्दै देह त्यागे; फलस्वरुप अर्को जन्ममा उनी मृगका रूपमा जन्मिए।
श्रीकृष्ण अर्जुनलाई बुझाउँदै हुनुहुन्छ: मृत्युको बेला अचानक कुनै फरक विचार आउन सक्दैन।
मानिसले जीवनभर जसको चिन्तन गर्छ, जसप्रति आसक्त हुन्छ, मृत्युको समयमा त्यही 'भाव' स्वतः प्रकट हुन्छ र जीवात्माको आगामी यात्रा त्यसै अनुसार तय हुन्छ।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग
हामी जे निरन्तर सोच्छौँ, त्यही बन्दछौँ (Law of Mental Absorption)
मनोविज्ञानमा यसलाई 'Subconscious Conditioning' भनिन्छ:
- यदि कसैले दिनभरि पैसा, लोभ, षड्यन्त्र र चिन्ता मात्र सोचिरहन्छ भने उसको सपनामा पनि त्यही आउँछ र उसको सम्पूर्ण व्यक्तित्व त्यस्तै तनावग्रस्त बन्दछ।
- यदि कसैले प्रेम, सेवा, ज्ञान र शान्ति सोचिरहन्छ भने उसको व्यक्तित्व स्वतः शान्त र दिव्य बन्दछ।
हाम्रो आजको विचारले हाम्रो भोलिको भविष्य बनाइरहेको छ।
यदि हामी आफ्नो जीवनको अन्त्य सुन्दर, भयमुक्त र शान्तिमय बनाउन चाहन्छौँ भने, हामीले आजैदेखि आफ्ना दैनिक विचार र आदतहरूलाई सुन्दर र पवित्र बनाउनुपर्छ।
व्यावहारिक सूत्र :
आफ्नो मनमा कस्ता विचारहरूलाई बारम्बार ठाउँ दिइरहनुभएको छ, होसियार हुनुहोस्। आफ्नो मनलाई व्यर्थका नकारात्मक चिन्तनबाट हटाई सधैँ उच्च र कल्याणकारी विचारमा मग्न राख्नुहोस्।