0%
Chapter 9 • Verse 23

अध्याय 9 : राजविद्याराजगुह्ययोग

परम गोपनीय ज्ञान (सहज भक्ति)

कथा मोड (Story)
श्रीभगवानुवाच

येऽप्यन्यदेवताभक्ता यजन्ते श्रद्धयान्विताः।

तेऽपि मामेव कौन्तेय यजन्त्यविधिपूर्वकम्॥ २३॥

सरल नेपाली अनुवाद

श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— हे कौन्तेय! जो भक्तहरू श्रद्धापूर्वक अन्य विभिन्न देवी-देवताहरूको पूजा गर्दछन्, वास्तवमा तिनीहरूले पनि मेरै पूजा गरिरहेका हुन्छन्; तर त्यो पूजा अविधिपूर्वक (अप्रत्यक्ष र यथार्थ नजानेर) भइरहेको हुन्छ।

महाभारतको परिस्थिति

समस्त पूजाहरूको अन्तिम गन्तव्य

वैदिक परम्पराको यो अर्को अनुपम सहिष्णु र विशाल दृष्टिकोण हो: जसरी आकाशबाट परेको पानी जुनसुकै नदीमा बगे पनि अन्ततः समुद्रमै पुग्छ (आकाशात् पतितं तोयं यथा गच्छति सागरम्, सर्वदेवनमस्कारः केशवं प्रतिगच्छति); त्यस्तै कुनै पनि मनुष्यले संसारको कुनै पनि कुनामा, कुनै पनि नाम वा देवतालाई पुकारोस्— त्यो प्रार्थना अन्ततः परमात्मासमक्ष नै पुग्दछ। तर श्रीकृष्ण यसलाई 'अविधिपूर्वकम्' (विधिबिनाको) भन्नुहुन्छ किनकि ती भक्तहरूले हाँगा र पातहरूमा पानी हाले, तर जरालाई चिनेनन्। यदि सीधै रुखको जरामा पानी हालियो भने सम्पूर्ण हाँगा र पातहरू स्वतः तृप्त हुन्छन्।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग

हाँगाबिँगा छोडेर मूल जरातर्फ लाग्नु (Addressing the Root)

हामी आफ्नो जीवनमा पनि समस्याका हाँगाबिँगा (Symptoms) मा अल्झिरहन्छौँ: - टाउको दुख्यो भने पेनकिलर खान्छौँ, तर तनाव किन भयो भनेर हेर्दैनौँ। - सम्बन्धमा समस्या आयो भने बाहिरी झगडा गर्छौँ, तर आफ्नो अहंकार र कम्युनिकेसनको समस्या सुधार्दैनौँ। यसरी नै जबसम्म हामी जीवनका बाहिरी सतहहरूमा मात्र अल्झिरहन्छौँ, तबसम्म हाम्रो प्रयास 'अविधिपूर्वक' (अपूर्ण) रहन्छ। जब हामी सिधै मूल कारण (आफ्नो भित्री चेतना र ईश्वर) सँग जोडिन्छौँ, तब जीवनका सबै सानातिना समस्याहरू आफैँ समाधान भएर जान्छन्।
व्यावहारिक सूत्र :

समस्याका बाहिरी लक्षणहरूमा मात्र नअलमलिनुहोस्। आफ्नो सोच, चरित्र र चेतनाको मूल जरालाई शुद्ध र बलियो बनाउनुहोस्।