अध्याय 9 : राजविद्याराजगुह्ययोग

यो श्लोक सनातन दर्शनमा चेतनाको आकर्षणको नियम हो। मानिसले आफ्नो जीवनमा जसलाई सबैभन्दा बढी महत्व दिन्छ र जसको ध्यान गर्छ, मृत्युपछि उसको चेतना त्यहीँ आकर्षित हुन्छ: - जो देवताहरूको विलासी सुख चाहन्छ, ऊ देवलोकमा जान्छ। - जो आफ्ना कुल-पितृहरूको मोहमा बाँधिएको छ, ऊ पितृलोकमा जान्छ। - जो अन्धकार, तन्त्र र तल्लो योनि (भूत-प्रेत) मा रम्छ, ऊ त्यस्तै अन्धकारमा पुग्छ। - तर जसले यी सबै सीमित कुरा छोडेर परब्रह्म परमात्मालाई रोज्छ, ऊ सीधै परमात्माकै स्वरूपमा लीन हुन्छ।

आजको आधुनिक युगमा हामी कसलाई पुजिरहेका छौँ? - कोही दिनरात पैसा र पदको पूजा गर्छन् (देवता)। - कोही विगतका पीडा, घाउ र बदलाको भावनालाई पूजा गर्छन् (भूत-प्रेत)। - र परिणाम? जो विगतको रिसमा बाँच्छ, उसको जीवन भूतजस्तै अँध्यारो र अशान्त बन्दछ। - जो केवल पैसाको पछि लाग्छ, ऊ कहिल्यै तृप्त नहुने लोभको बन्दी बन्दछ। हाम्रो भित्री ध्यान जेमा जान्छ, हाम्रो जीवन त्यस्तै बन्दछ। यदि हामी आफ्नो जीवनलाई दिव्य, शान्त र महान् बनाउन चाहन्छौँ भने, हामीले आफ्ना तुच्छ मोहहरू त्यागेर सर्वोच्च सत्य र परमात्मालाई आफ्नो केन्द्र बनाउनुपर्छ।