अध्याय 10 : विभूतियोग

दर्शनशास्त्रमा तीन प्रकारका तर्क हुन्छन्: 1. 'जल्प' (आफ्नै जित्नका लागि छल गरेर बोल्ने) 2. 'वितण्डा' (अरूको कुरा काट्न मात्र गरिने कुतर्क) 3. 'वाद' (केवल सत्य के हो भनी पत्ता लगाउन गुरु-शिष्य वा निष्पक्ष विद्वान्हरू बीच हुने सौहार्दपूर्ण संवाद)। श्रीकृष्ण भन्नुहुन्छ— कुतर्क र अहङ्कारको छलफल होइन, सत्य खोज्ने 'वाद' म हुँ। अनि संसारका भौतिक शास्त्रहरूले बाह्य वस्तु चिनाउँछन्, तर मानिसलाई जन्म-मरणको बन्धनबाट मुक्त गराउने सर्वोच्च विद्या अध्यात्मविद्या हो।

दैनिक जीवनमा हामी अक्सर 'जित्न' का लागि बहस गर्छौं, 'सिक्न' वा 'बुझ्न' का लागि होइन: - जब हामी कसैसँग कुरा गर्छौं, हाम्रो ध्यान आफ्नो अहङ्कार जोगाउनमा हुन्छ (जल्प वा वितण्डा)। - तर श्रीकृष्णको 'वाद' ले सिकाउँछ— कुराकानीको उद्देश्य सत्य पत्ता लगाउनु हुनुपर्छ, कसैलाई हराउनु होइन। - साथै, संसारका हजारौं सीप र डिग्री हासिल गरे पनि यदि आफ्नै मन र आत्मालाई बुझिएको छैन भने जीवन अधुरो रहन्छ। अध्यात्मविद्याले जीवनलाई पूर्णता दिन्छ।