प्रगति: 0%
अध्याय 11 : विश्वरूपदर्शनयोग
विश्वरूप दर्शन (समय र कालको महाविराट स्वरूप)
दंष्ट्राकरालानि च ते मुखानि दृष्ट्वैव कालानलसन्निभानि।
दिशो न जाने न लभे च शर्म प्रसीद देवेश जगन्निवास॥ २५॥
सरल नेपाली अनुवाद
अर्जुन भन्नुहुन्छ— प्रलयकालको अग्निसमान दन्किरहेका र भयानक दाह्राहरूका कारण अत्यन्त डरलाग्दा तपाईंका मुखहरूलाई देखेर मलाई दिशाहरूको समेत ज्ञान हुन छाड्यो, र म कतै पनि शान्ति पाउन सकिरहेको छैन। हे देवेश! हे जगन्निवास! प्रसन्न हुनुहोस् (कृपा गर्नुहोस्)!
महाभारतको परिस्थिति
दिशाहरूको विस्मृति र जगन्निवास श्रीकृष्णसँग प्रार्थना
जब भयानक प्रलयको दृश्य सामुन्ने आउँछ, मानिसको चेतना यति त्रसित हुन्छ कि उसले दिशासमेत भुल्छ ('दिशो न जाने')।
अर्जुनले श्रीकृष्णलाई 'देवेश' र 'जगन्निवास' (जसमा सम्पूर्ण जगत बस्दछ) भनेर सम्बोधन गर्नुभएको छ।
उहाँ भन्नुहुन्छ— "हे प्रभु! जसको काखमा सारा जगत बस्छ, त्यो काख नै आज प्रलयको ज्वाला बनेपछि म कहाँ भागेर जाने? मेरो रक्षा गर्ने तपाईं नै हुनुहुन्छ, त्यसैले कृपा गरी शान्त हुनुहोस्।"
यो भक्तको आर्तनाद हो।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग
दिशाहीनतामा परम आश्रयको पुकार (Lost Directions and the Cry for Grace)
कहिलेकाहीँ जीवनमा यस्ता कठिन संकटहरू आउँछन् जहाँ हामी चारैतिरबाट घेरिएजस्तो महसुस गर्छौं:
- के गर्ने, कता जाने, कुनै उपाय देखिँदैन; चारै दिशाहरू हराएजस्तो हुन्छ ('दिशो न जाने')।
- मनको सबै शान्ति र सुख हराउँछ।
- त्यस्तो बेलामा कुनै सांसारिक युक्तिले काम गर्दैन; केवल एउटै प्रार्थना काम लाग्छ: 'प्रसीद देवेश जगन्निवास' (हे प्रभु! प्रसन्न हुनुहोस्, म तपाईंको शरणमा छु)।
- पूर्ण शरणागतिले नै मानिसलाई दिशाहीनताबाट निकालेर सही मार्गमा डोर्याउँछ।
व्यावहारिक सूत्र :
जीवनमा जब चारैतिरबाट बाटो बन्द भएजस्तो लाग्छ, तब आत्तिएर भौंतारिनुको सट्टा परमसत्यप्रति निष्कपट शरणागत बन्नुहोस्।