अध्याय 11 : विश्वरूपदर्शनयोग

विश्वरूपको महाकाल रूपले अब अर्जुनलाई स्तब्ध पारिदिएको छ। भगवान्को त्यो विराट् स्वरूपले केवल योद्धाहरूलाई मात्र होइन, सारा लोक, तारा, ग्रह र प्राणीहरूलाई एकैसाथ निल्दैछ ('ग्रसमानः')। र आफ्ना प्रज्वलित ओठ र जिब्रोले ती सबैलाई चाटिरहेको छ ('लेलिह्यसे')। यो दृश्य महाप्रलय (Cosmic Dissolution) को प्रतीक हो, जहाँ प्रकृतिको सबै चक्र अन्त्यमा भगवान्कै अनन्त ज्वालामा समाहित हुन्छ।

जब जीवनमा गम्भीर संकट वा परिवर्तन आउँछ, तब हाम्रा सबै बनावटी आवरणहरू उप्किन्छन्: - महाकालको आगोले सबै असत्य र भ्रमलाई चाटेर सफा गर्दछ। - जसरी जङ्गलमा डढेलो लाग्दा पुराना सुकेका झारपात जलेर नयाँ जमिन तयार हुन्छ, त्यसरी नै कालको अग्निले पुरानो अधर्मलाई भस्म पारेर नयाँ धर्मको स्थापना गर्दछ। - संहार जीवनको अन्त्य होइन; त्यो त नवसृष्टिको अनिवार्य पूर्वतयारी हो।