अध्याय 11 : विश्वरूपदर्शनयोग

हाम्रा भौतिक आँखाहरू केवल प्रकाशको सानो स्पेक्ट्रम (Visible Spectrum) हेर्न मात्र सक्षम छन्; न ती एक्स-रे हेर्न सक्छन्, न पराबैजनी किरण। अनि सम्पूर्ण ब्रह्माण्डलाई एकै क्षणमा व्याप्त गर्ने परमात्माको अनन्त तेज ती सीमित चर्मचक्षुले कसरी हेर्न सकिन्थ्यो? त्यसैले भगवान् श्रीकृष्णले अर्जुनमाथि परम अनुग्रह गर्दै 'दिव्य चक्षु' (आध्यात्मिक प्रज्ञा-चक्षु) प्रदान गर्नुभयो। जसरी टेलिस्कोप वा माइक्रोस्कोपबिना सूक्ष्म जीवाणु वा टाढाका तारा देखिँदैनन्, त्यसरी नै दिव्य दृष्टिविना ईश्वरको विश्वरूप दर्शन सम्भव छैन।

हाम्रो जीवनका धेरैजसो समस्या र भ्रम हाम्रो 'दृष्टि' (Perspective) को कमजोरीका कारण हुन्छन्: - हामी केवल बाहिरी रूप, धन, पद र शारीरिक सौन्दर्यलाई हेर्छौं (चर्मचक्षु)। - तर जब हामीभित्र विवेक, करुणा र साक्षीभाव जाग्छ, त्यो हाम्रो 'दिव्य चक्षु' बन्दछ। - दिव्य दृष्टि प्राप्त हुनु भनेको कुनै जादुई आँखा पाउनु मात्र होइन, बरु पूर्वाग्रह, राग-द्वेष र अहंकाररहित भएर यथार्थलाई जस्तो छ त्यस्तै देख्न सक्ने क्षमता हासिल गर्नु हो।