प्रगति: 0%
अध्याय 12 : भक्तियोग
भक्तियोग (श्रीकृष्णलाई प्रिय हुने गुणहरू)
सन्तुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः।
मय्यर्पितमनोबुद्धिर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः॥ १४॥
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— ...जो हर अवस्थामा सधैं सन्तुष्ट रहन्छ, जो निरन्तर ममा जोडिएको योगी छ, जसको मन संयमित छ, जसको संकल्प दृढ छ, तथा जसले आफ्नो मन र बुद्धिलाई ममा पूर्ण समर्पण गरेको छ— मेरो त्यस्तो अनन्य भक्त मलाई अत्यन्त प्रिय छ।
महाभारतको परिस्थिति
स मे प्रियः: श्रीकृष्णका परम प्रिय भक्त
श्रीकृष्णले यहाँ 'स मे प्रियः' (त्यो मलाई अत्यन्त प्रिय छ) भन्ने पावन उद्घोष गर्नुभएको छ।
भगवान्को प्रिय बन्न कुनै जात, कुल, विद्वता वा धन चाहिँदैन; केवल आन्तरिक गुण चाहिन्छ:
१. 'सन्तुष्टः सततम्'— जे प्राप्त छ, त्यसमा सधैं आनन्दित रहने (अभावको गुनासो नगर्ने)।
२. 'यतात्मा'— मन र इन्द्रियलाई अनुशासनमा राख्ने।
३. 'दृढनिश्चयः'— सङ्कटमा पनि धर्म र सत्यको बाटो नछाड्ने।
४. 'मय्यर्पितमनोबुद्धिः'— भावना र विचार दुवै ईश्वरमा सुम्पने।
यस्तो भक्त नै भगवान्को हृदयको सबैभन्दा नजिक हुन्छ।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग
सन्तुष्टिको महाधन र दृढ संकल्प (Constant Contentment and Firm Resolve)
संसारमा सबैभन्दा ठूलो धनी त्यो होइन जससँग धेरै सामान छ, बरु त्यो हो जो हर अवस्थामा सन्तुष्ट छ:
- 'सन्तुष्टः सततम्'— बाहिरी परिस्थिति जस्तोसुकै बदलिए पनि भित्री सन्तुष्टि नगुमाउनु नै योग हो।
- आफ्नो लक्ष्यप्रति शङ्का नगरी 'दृढनिश्चय' राख्नुहोस्।
- जब तपाईं आफ्नो मन र बुद्धिलाई सत्यमा समर्पण गर्नुहुन्छ, तब तपाईंलाई परमात्माको परम प्रेमको न्यानोपन अनुभव हुन्छ।
व्यावहारिक सूत्र :
परिस्थिति अनुसार गुनासो गर्न छाड्नुहोस्; जे छ त्यसमा सन्तुष्ट रहँदै दृढ संकल्पका साथ आफ्नो कर्तव्य गर्नुहोस्।