अध्याय 15 : पुरुषोत्तमयोग

श्रीकृष्णले अघिल्लो श्लोकमा संसार-वृक्षलाई काट्ने आदेश दिनुभयो। तर रुख ढालेपछि साधक कहाँ जाने? केवल संसार त्याग्नु मात्र पर्याप्त छैन, कुनै उच्च सत्यलाई प्राप्त गर्नु पनि अनिवार्य छ। यहाँ श्रीकृष्ण दुईवटा कुरा बताउनुहुन्छ: 1. परिमार्गितव्यम्: त्यो परम पदको खोजी गर, जहाँ पुगेपछि फेरि कहिल्यै दुःख र मृत्युको संसारमा आउनु पर्दैन। 2. तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये: त्यो पद प्राप्त गर्ने मन्त्र के हो? पूर्ण शरणागति! साधकले हरेक श्वासमा भन्नुपर्छ— "जसबाट यो सम्पूर्ण ब्रह्माण्ड उत्पन्न भएको हो, म उनै आदिपुरुष परमात्माको शरणमा छु।" कुरुक्षेत्रमा अर्जुनले यही गरेका थिए— उनले आफ्नो धनुष, बुद्धि र अहंकार सबै श्रीकृष्णको पाउमा राखेर भनेका थिए: "शिष्यस्तेऽहं शाधि मां त्वां प्रपन्नम्" (म तपाईंको शरणमा छु, मलाई मार्ग देखाउनुहोस्)।

हाम्रो जीवनमा हामी धेरैजसो गलत ठाउँमा स्थायी सुख खोजिरहेका हुन्छौं: - हामी पद, पैसा र मानिसहरूबाट यस्तो सन्तुष्टि खोज्छौं जुन उनीहरूले दिनै सक्दैनन्! 1. त्यो पद जहाँबाट पतन हुँदैन: - संसारका सबै उपलब्धिहरू 'अस्थायी' हुन्— आज राष्ट्रपति भए पनि भोलि पूर्वराष्ट्रपति हुनुपर्छ। - तर आध्यात्मिक उपलब्धि (ईश्वर-साक्षात्कार) 'शाश्वत' हो; त्यहाँ पुगेपछि कहिल्यै पतन हुँदैन। 2. शरणागतिको राहत: - जब तपाईं भन्नुहुन्छ— "म ब्रह्माण्डका आदि स्रोत ईश्वरको शरणमा छु", तब तपाईंको काँधबाट जीवनका सबै बोझहरू हट्छन्। - तपाईं एक्लो हुनुहुन्न; तपाईंलाई सारा ब्रह्माण्ड चलाउने महाशक्तिले सम्हालिरहेको छ।