0%
Chapter 16 • Verse 20

अध्याय 16 : दैवासुरसम्पद्विभागयोग

दैवी र आसुरी स्वभाव (आन्तरिक प्रकाश र अन्धकार)

कथा मोड (Story)
श्रीभगवानुवाच

आसुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि।

मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम्॥ २०॥

सरल नेपाली अनुवाद

श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— हे कुन्तीपुत्र अर्जुन! आसुरी योनिहरूमा परेका ती मूढ (अज्ञानी) मानिसहरू जन्म-जन्मान्तरसम्म म परमात्मालाई प्राप्त गर्न नसकेर अझै तल्लो र कष्टकर अधोगतितर्फ नै खस्दै जान्छन्।

महाभारतको परिस्थिति

अधोगतिको दुष्चक्र: अज्ञानको गहिरो खाडल

श्रीकृष्णले यहाँ एउटा गम्भीर चेतावनी दिनुभएको छ: यदि मानिसले समयमै आफ्नो स्वभाव सुधारेन भने ऊ 'अधोगतिको दुष्चक्र' (Downward Spiral) मा फस्छ। एउटा जन्ममा रिस र क्रूरता गर्यो, अर्को जन्ममा अझै नीच योनि पायो; त्यो योनिमा चेतना अझै धमिलियो, अनि झन् तल्लो गतिमा पुग्यो! महाभारतमा धृतराष्ट्र र दुर्योधनलाई विदुर, भीष्म, व्यास र स्वयं भगवान् श्रीकृष्णले पटक-पटक सम्झाउनुभयो, शान्तिको प्रस्ताव राख्नुभयो। तर उनीहरूले आफ्नो आसुरी हठ छोडेनन्। अन्त्यमा के भयो? उनीहरूको कुल नष्ट भयो र उनीहरूले घोर अधोगति प्राप्त गरे। श्रीकृष्ण अर्जुनलाई सम्झाउनुहुन्छ: "हे कौन्तेय! यो मानव शरीर त्यो दुष्चक्र तोड्ने अन्तिम अवसर हो। यदि यहाँ पनि मानिस जागेर परमात्मातर्फ लागेन भने ऊ फेरि जन्म-जन्मान्तरको अन्धकारमा हराउनेछ।" यसले अर्जुनलाई तुरुन्तै सही निर्णय लिन घचघच्याउँछ।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग

पतनको चक्रव्यूह तोड्नु: आजै ब्युँझने अवसर (Breaking the Downward Spiral)

हाम्रो जीवनमा पनि 'डाउनवार्ड स्पाइरल' हुन्छ: - एउटा गल्ती हुन्छ -> अपराधबोध हुन्छ -> त्यो भुलाउन नशा वा कुलतमा गइन्छ -> त्यसले अर्को ठूलो गल्ती जन्माउँछ -> र जीवन बिस्तारै-बिस्तारै अँध्यारो सुरुङमा फस्दै जान्छ। 1. यो चक्र कहाँ रोकिन्छ? - यो चक्र 'आज र अहिले' तपाईंले मात्र रोक्न सक्नुहुन्छ! - "बस! धेरै भयो, अब म यो कुलत वा नकारात्मक बानी दोहोर्याउँदिनँ!" 2. जब तपाईंले आफ्नो ध्यान ईश्वर, सद्ग्रन्थ र असल साथीहरूतर्फ मोड्नुहुन्छ, तब त्यो पतनको चक्र तुरुन्तै रोकिन्छ र जीवनको ऊर्ध्वमुखी यात्रा सुरु हुन्छ।
व्यावहारिक सूत्र :

यदि कुनै खराब बानी वा सोचाइले तपाईंलाई तल खसाइरहेको छ भने त्यसलाई भोलिका लागि नपन्छाउनुहोस्। आजै, यसै क्षण दृढ संकल्प गरेर त्यो चक्रव्यूह तोड्नुहोस्।