अध्याय 17 : श्रद्धात्रयविभागयोग

श्रीकृष्णले यहाँ मानिसहरूको दान दिने संकुचित र व्यापारिक मानसिकतालाई उजागर गर्नुभएको छ: १. प्रत्युपकारार्थम्: "मैले यसको विवाहमा ५ हजार दिएको थिएँ, अब मेरो छोराको विवाहमा यसले १० हजार दिनुपर्छ!" २. परिक्लिष्टम्: दान दिँदा हात काँप्नु, मनमा पीडा हुनु— "धत्! बेकारमा पैसा खर्च भयो, नदिएको भए पनि हुन्थ्यो!" महाभारतमा कर्णलाई महादानी भनिए तापनि कतिपय अवस्थामा उनको दानमा आफ्नो यश र प्रतिष्ठा चम्काउने राजसिक भाव पनि मिसिएको थियो। तर श्रीकृष्ण सम्झाउनुहुन्छ कि जुन दान दिँदा मन भारी हुन्छ वा बदलाको हिसाब राखिन्छ, त्यसले आत्मालाई कहिल्यै उदार बनाउँदैन।

धेरै मानिसहरू कसैले चन्दा माग्न आउँदा वा कसैलाई सहयोग गर्नुपर्दा झर्को मान्दै, अनुहार बिगारेर पैसा दिन्छन्: - यस्तो 'परिक्लिष्ट' (मन दुखाएर) दिएको दानले न दिनेलाई पुण्य मिल्छ, न लिनेलाई सम्मान! 1. यदि तपाईं दिन चाहनुहुन्न भने नम्रतापूर्वक हात जोडेर "माफ गर्नुहोस्, म अहिले असमर्थ छु" भन्नुहोस्। 2. तर यदि दिनुहुन्छ भने: - पूर्ण प्रसन्नता, प्रेम र मुस्कुराएर दिनुहोस्। - दिएको कुरालाई तुरुन्तै बिर्सनुहोस् र कहिल्यै फिर्ताको आशा नराख्नुहोस्।