प्रगति: 0%
अध्याय 17 : श्रद्धात्रयविभागयोग
श्रद्धा, भोजन र त्यागका तीन प्रकार
सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत।
श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः॥ ३॥
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— हे भरतवंशी अर्जुन! प्रत्येक मानिसको श्रद्धा उसको अन्तःकरण (मनको संस्कार) अनुसारको हुन्छ। यो मनुष्य पूर्णतया श्रद्धामय छ; अर्थात् जसको जस्तो श्रद्धा हुन्छ, ऊ वास्तवमा त्यस्तै मानिस बन्दछ।
महाभारतको परिस्थिति
मानव अस्तित्वको महासूत्र: 'यो यच्छ्रद्धः स एव सः'
यो श्लोक संसारको सम्पूर्ण मनोविज्ञान र दर्शनशास्त्रको मुटु हो।
'यो यच्छ्रद्धः स एव सः'— अर्थात् "मानिस जे विश्वास गर्छ, ऊ त्यही हो!"
तपाईंको विचार, तपाईंको व्यक्तित्व, तपाईंको भाग्य र तपाईंको आचरण केही होइन; त्यो केवल तपाईंभित्र गहिरो रूपमा बसेको 'श्रद्धा' (Core Belief) को बाहिरी प्रतिबिम्ब मात्र हो।
कुरुक्षेत्रमा हेर्नुहोस्:
- अर्जुनको श्रद्धा धर्म, न्याय र भगवान् श्रीकृष्णमा थियो— त्यसैले उनी 'पार्थ' र विजयी बने।
- दुर्योधनको श्रद्धा कपट, शकुनिको पासा र बाहुबलमा थियो— त्यसैले उनी पतनको खाडलमा परे।
- कर्णको श्रद्धा आफ्नो धनुर्विद्याको घमण्ड र दुर्योधनको मित्रतामा थियो— त्यसैले उनी त्यसैमा बाँधिएर मारिए।
श्रीकृष्ण अर्जुनलाई सम्झाउनुहुन्छ: "यदि तिमी आफ्नो जीवन बदल्न चाहन्छौ भने पहिले आफ्नो भित्री श्रद्धालाई दिव्य र सात्त्विक बनाऊ!"
आफ्नो जीवनमा प्रयोग
आफ्नो भित्री कोर बिलिफ (Core Belief) बदल्नु: तपाईं केमा विश्वास गर्नुहुन्छ? (You Are Your Faith)
आधुनिक न्यूरो-भाषिक प्रोग्रामिङ (NLP) र संज्ञानात्मक मनोविज्ञान (CBT) ले आज प्रमाणित गरेको छ:
"हाम्रो वास्तविकता हाम्रो विश्वास (Belief System) ले सिर्जना गर्छ।"
1. यदि तपाईंको श्रद्धा हीनताबोधमा छ:
- "म कहिल्यै सफल हुन सक्दिनँ, म कमजोर छु", तब तपाईंको शरीर र दिमागले तपाईंलाई कमजोर नै बनाउनेछ।
2. यदि तपाईंको श्रद्धा दिव्य सत्यमा छ:
- "म परमात्माको सन्तान हुँ, मभित्र अनन्त सम्भावना छ, सत्यको सधैं विजय हुन्छ", तब सारा ब्रह्माण्डले तपाईंलाई शक्ति दिन थाल्छ।
- तपाईं आफ्नो लुगा, कार वा बैंक खाताले चिनिनुहुन्न; तपाईंको असली पहिचान तपाईंको भित्री श्रद्धा हो!
व्यावहारिक सूत्र :
आफ्नो मनबाट सबै नकारात्मक र सीमित विश्वासहरू हटाउनुहोस्। पूर्ण विश्वास राख्नुहोस्— 'ईश्वरको कृपा ममाथि छ र म आफ्नो कर्तव्य उत्कृष्टताका साथ पूरा गर्न सक्षम छु।' यही सात्त्विक श्रद्धाले तपाईंको भाग्य बदल्नेछ।