अध्याय 6 : आत्मसंयमयोग

श्लोक २० देखि २३ सम्म श्रीकृष्णले अष्टाङ्ग योगको अन्तिम शिखर 'समाधि' को भव्य र विस्तृत परिभाषा दिनुभएको छ। पातञ्जल योगसूत्रमा भनिएको छ— 'योगश्चित्तवृत्तिनिरोधः' (चित्तका वृत्तिहरूको निरोध नै योग हो)। श्रीकृष्ण यहाँ त्यसैलाई सम्झाउनुहुन्छ: जब अभ्यासद्वारा मनका सबै अनावश्यक विचार र छालहरू शान्त हुन्छन्, तब साधकले कुनै बाहिरी सिनेमा वा मनोरञ्जन होइन, आफ्नै आत्माको दिव्य ज्योति देख्छ! र त्यो ज्योति देखेपछि ऊ आफैँभित्र यति सन्तुष्ट हुन्छ कि उसलाई संसारको कुनै कुराको चाहना बाँकी रहँदैन।

धेरै मानिसहरू एक्लै बस्दा बोर हुन्छन् वा डराउँछन् किनभने उनीहरूलाई अरू कसैको साथ चाहिन्छ: - तर जब मन ध्यानद्वारा शान्त हुन्छ, तब तपाईंले आफ्नै आत्माको सान्निध्यमा यति गहिरो आनन्द भेट्टाउनुहुन्छ कि तपाईंलाई कसैको अभाव खट्किँदैन। - आफ्नो मनलाई बाहिरी दौडधुपबाट रोकेर विश्राम दिनुहोस्। जसले आफैँलाई चिन्यो र आफैँभित्र सन्तुष्ट रहन सिक्यो, ऊ संसारकै सबैभन्दा धनी र सुखी व्यक्ति हो।