अध्याय 6 : आत्मसंयमयोग

यो श्रीमद्भगवद्गीताको सर्वाधिक हृदयस्पर्शी र आत्मीय आश्वासन हो। महाभारतमा द्रौपदीले जब सभामा आफ्ना पाँचै पति, भीष्म र द्रोण सबैबाट आशा त्यागेर दुवै हात उठाएर 'हे कृष्ण, द्वारकानाथ!' भन्दै पुकारिन्, तब श्रीकृष्ण तत्काल प्रकट भएर अक्षय वस्त्र बनिदिनुभयो। किनभने द्रौपदीका लागि श्रीकृष्ण बाहिर कतै टाढा थिएनन्; उनी श्रीकृष्णमै समर्पित थिइन्। श्रीकृष्ण अर्जुनलाई यही प्रेमपूर्ण आश्वासन दिनुहुन्छ: "हे अर्जुन! तिमी आफूलाई युद्धको आँधीमा कहिल्यै एक्लो नसम्झ! यदि तिमी मलाई सर्वत्र देख्छौ भने म तिमीबाट एक क्षण पनि टाढा हुन सक्दिनँ, र तिमी पनि मबाट कहिल्यै छुट्न सक्दैनौ।" यो भक्त र भगवान्‌को अमर मिलनको उद्घोष हो।

मानव जीवनको सबैभन्दा ठूलो मानसिक पीडा 'म एक्लो छु, मलाई कसैले माया गर्दैन, म असहाय छु' भन्ने भावना हो: - तर यो श्लोकले त्यो एक्लोपनलाई समूल मेटाइदिन्छ। - जब तपाईं रुख, पात, हावा, पानी, तारा र मानिसहरू सबैमा ईश्वरीय चेतना देख्न थाल्नुहुन्छ, तब तपाईं कहिल्यै एक्लो हुनुहुन्न। - ब्रह्माण्डको परम मालिक सधैँ तपाईंसँग, तपाईंकै साथमा, तपाईंकै हृदयमा हुनुहुन्छ। यो विश्वासले मानिसलाई संसारको कुनै पनि संकटको अगाडि महापराक्रमी र निर्भय बनाउँछ।