अध्याय 6 : आत्मसंयमयोग

श्रीकृष्णले यहाँ एउटा अत्यन्त महत्वपूर्ण भेद स्पष्ट गर्नुभएको छ: यदि कुनै व्यक्तिले मनलाई छाडा छोड्छ, कुनै अनुशासन अपनाउँदैन, खानपिन र बानीमा कुनै नियन्त्रण गर्दैन, अनि केवल मन्दिर धाएर वा जप गरेर 'म योगी बन्छु' भन्छ भने— त्यो केवल दिवास्वप्न हो (असंयतात्मना योगो दुष्प्रापः)। तर जसले मनलाई वशमा राख्न नियम बनाउँछ र उचित उपायहरू (आसन, प्राणायाम, सात्विक आहार, स्वाध्याय र ध्यान) का साथ निरन्तर प्रयास गर्छ, उसका लागि योग प्राप्त गर्नु शतप्रतिशत सम्भव छ।

धेरै मानिसहरू केवल इच्छा (Wishful Thinking) राख्छन् तर अनुशासन (Discipline) अपनाउँदैनन्: - "म धनी बनूँ, म स्वस्थ बनूँ, मेरो मन शान्त होस्।" - तर बिहान ढिलासम्म सुत्ने, जथाभावी खाने र दिनभर चिन्ता गर्ने! यस्तो असंतुलित जीवनशैलीले कहिल्यै सफलता दिँदैन। - जब तपाईं इच्छालाई अनुशासनमा बदल्नुहुन्छ र सही रणनीति (उपायतः) अपनाउनुहुन्छ, तब संसारको कुनै पनि कठिन लक्ष्य असम्भव रहँदैन। अनुशासन नै स्वतन्त्रताको ढोका हो।