अध्याय 9 : राजविद्याराजगुह्ययोग

अघिल्लो श्लोकका आसुरी मानिसहरूको विपरीत यहाँ श्रीकृष्ण 'महात्मा' को परिभाषा दिनुहुन्छ। 'महात्मा' कुनै गेरुवा वस्त्र लगाएको संन्यासी मात्र होइन; महात्मा त्यो हो जसले 'दैवी प्रकृति' (सत्य, दया, सरलता, निर्भयता र सेवा) लाई आफ्नो जीवनको जग बनाएको छ। महाभारतमा धर्मराज युधिष्ठिर, महात्मा विदुर र कुन्तीदेवी यसका प्रत्यक्ष स्वरूप थिए। उनीहरूले जस्तोसुकै दुःख र अपमानमा पनि धर्म र ईश्वरको साथ कहिल्यै छोडेनन्। उनीहरू जान्दथे कि श्रीकृष्ण केवल एक यादव राजकुमार होइन, सम्पूर्ण अस्तित्वको अविनाशी मूल कारण हुनुहुन्छ।

हामी सबैभित्र दुईवटा प्रकृतिहरू छन्: १. आसुरी प्रकृति: रिस, लोभ, ईर्ष्या, प्रतिशोध र अहंकार। २. दैवी प्रकृति: क्षमा, करुणा, इमानदारी, प्रेम र शान्ति। हामी दिनहुँ कुन प्रकृतिलाई खाना खुवाइरहेका छौँ? यदि हामी नकारात्मकतालाई खुवाउँछौँ भने हामी आसुरी बन्छौँ; यदि हामी सद्गुणलाई अभ्यास गर्छौँ भने हामीभित्रको 'महात्मा' जाग्दछ। जब मानिसले सत्य र करुणालाई आफ्नो मूल स्वभाव बनाउँछ, तब उसको जीवन स्वतः शान्तिमय र पूजनीय बन्दछ।