0%
Chapter 9 • Verse 14

अध्याय 9 : राजविद्याराजगुह्ययोग

परम गोपनीय ज्ञान (सहज भक्ति)

श्रीभगवानुवाच

सततं कीर्तयन्तो मां यतन्तश्च दृढव्रताः।

नमस्यन्तश्च मां भक्त्या नित्ययुक्ता उपासते॥ १४॥

सरल नेपाली अनुवाद

श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— ती दृढ संकल्प भएका महात्माहरू निरन्तर मेरो गुण र महिमाको कीर्तन गर्दै, मलाई प्राप्त गर्न दृढतापूर्वक प्रयत्न गर्दै, र मलाई भक्तिपूर्वक नमन गर्दै सधैँ ममा एकाग्र भएर मेरो उपासना गर्दछन्।

महाभारतको परिस्थिति

सच्चा साधकका चार लक्षण: कीर्तन, प्रयत्न, नमन र उपासना

श्रीकृष्ण यहाँ महात्माहरूको दैनिक जीवनशैलीका चारवटा महत्वपूर्ण अङ्गहरू प्रस्तुत गर्नुहुन्छ: १. 'कीर्तनम्': वाणीद्वारा सधैँ सत्य र ईश्वरको महिमा गाउनु, नकारात्मक कुरा नगर्नु। २. 'यत्नः': हात बाँधेर नबसी आफ्ना कर्तव्य र साधनाका लागि कडा परिश्रम गर्नु। ३. 'नमनम्': आफ्नो अहंकार पगालेर सम्पूर्ण प्राणीहरूमा ईश्वरलाई देखेर विनम्र हुनु। ४. 'उपासना': आफ्नो मनलाई निरन्तर परमात्माको सान्निध्यमा राख्नु। महाभारतमा नारद मुनि, व्यासदेव र शुकदेव जस्ता ऋषिहरूको जीवन यही चार स्तम्भमा अडिएको थियो।
आफ्नो जीवनमा प्रयोग

प्रशंसा, प्रयास र विनम्रताको त्रिवेणी (Praise, Effort, and Humility)

हाम्रो मानसिक स्वास्थ्यका लागि यी तीन कुराहरू अमृत समान छन्: १. 'कीर्तन': अरूको खोट देखाउनुको सट्टा जीवनका राम्रा पक्ष, ईश्वरको अनुग्रह र मानिसहरूका सद्गुणहरूको प्रशंसा गर्ने बानी बसाल्नु। २. 'प्रयत्न': लक्ष्यप्रति अल्छी नभई दृढ संकल्प (दृढव्रत) का साथ दैनिक काम गर्नु। ३. 'नमन': जतिसुकै सफल भए पनि अहंकार नपाल्नु, विनम्र बन्नु र कृतज्ञ रहनु। जब यी तीन गुण हाम्रो जीवनमा आउँछन्, तब मानिस कहिल्यै डिप्रेसन वा एक्लोपनमा पर्दैन। ऊ सधैँ एक दिव्य ऊर्जा र आन्तरिक आनन्दमा रमाइरहन्छ।
व्यावहारिक सूत्र :

संसारका राम्रा कुराहरूको प्रशंसा गर्नुहोस्, आफ्नो लक्ष्यका लागि दृढ भएर प्रयत्न गर्नुहोस्, र सफलतामा कहिल्यै अहंकार नगरी सधैँ विनम्र रहनुहोस्।