अध्याय 9 : राजविद्याराजगुह्ययोग

वैदिक युगमा मानिसहरूको सबैभन्दा ठूलो सपना हुन्थ्यो— ठूला-ठूला सोमयज्ञ गरेर स्वर्ग पुग्नु र त्यहाँका दिव्य अप्सरा, अमृत र सुखहरू भोग्नु। श्रीकृष्ण भन्नुहुन्छ कि ती मानिसहरू नराम्रा होइनन्; उनीहरूले पाप धोएका छन् र राम्रो काम गरेका छन्। तर उनीहरूको दृष्टि संकुचित छ। उनीहरूले परमात्मासँग मोक्ष वा अविनाशी शान्ति मागेनन्, केवल विलासिताको अर्को लोक (स्वर्ग) मागे। कुरुक्षेत्रमा अर्जुनलाई श्रीकृष्ण देखाउनुहुन्छ कि स्वर्ग पनि भौतिक संसारकै एउटा विलासी कोठा मात्र हो, वास्तविक मुक्ति होइन।

हाम्रो आधुनिक जीवनमा हामी पनि यस्तै 'स्वर्ग' को पछि लाग्छौँ: - सानो घरबाट पाँचतारे होटल वा ठूलो बंगला, साधारण गाडीबाट महँगो लक्जरी गाडी। - हामी सोच्छौँ कि यदि हामीले राम्रो सुख-सुविधा पायौँ भने हाम्रो जीवन धन्य हुनेछ। तर विलासिता जतिसुकै ठूलो भए पनि त्यसले मनको भोक कहिल्यै मेटाउन सक्दैन। स्वर्गको सुख पनि केवल केही समयको मनोरञ्जन मात्र हो। जबसम्म मनभित्र लोभ र वासना बाँकी रहन्छ, तबसम्म मानिस सुनको पिँजडामा थुनिएको सुगाजस्तै बन्धनमै रहन्छ।