प्रगति: 0%
अध्याय 9 : राजविद्याराजगुह्ययोग
परम गोपनीय ज्ञान (सहज भक्ति)
किं पुनर्ब्राह्मणाः पुण्या भक्ता राजर्षयस्तथा।
अनित्यमसुखं लोकमिमं प्राप्य भजस्व माम्॥ ३३॥
सरल नेपाली अनुवाद
श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— जब साधारण पृष्ठभूमि भएकाहरूले पनि मुक्ति पाउँछन् भने, पवित्र आचरण भएका ब्राह्मणहरू र भक्त राजर्षिहरूको मुक्तिको त कुरै के भयो र! त्यसैले, यो क्षणिक (अनित्य) र सुखहीन संसारमा दुर्लभ मानव चोला पाएपछि तिमी केवल मेरो नै भजन (उपासना) गर।
महाभारतको परिस्थिति
'अनित्यमसुखं लोकम्'— मानव चोलाको अमूल्य अवसर
अर्जुन एक क्षत्रिय राजकुमार र 'राजर्षि' (राजा भएर पनि ऋषितुल्य स्वभाव भएका) थिए।
श्रीकृष्ण अर्जुनलाई उनको उच्च क्षमताको बोध गराउँदै भन्नुहुन्छ:
"हे अर्जुन! तिमीले दुर्लभ मानव जन्म पाएका छौ र तिमी सद्गुणी पनि छौ।
तर यो संसार 'अनित्य' (जुनसुकै बेला सकिन सक्ने) र 'असुख' (जहाँ कुनै स्थायी सुख छैन) छ।
कुरुक्षेत्रको यो क्षणिक युद्ध र राज्यको मोहमा अल्झिएर आफ्नो अमूल्य जीवन खेर नफाल; आफ्नो सम्पूर्ण चेतना ममा समर्पित गर!"
आफ्नो जीवनमा प्रयोग
समयको मूल्य र जीवनको सर्वोच्च सदुपयोग (The Urgency of Meaning)
हामी प्रायः सोच्छौँ: "म धनी भएपछि, अवकाश पाएपछि वा बुढो भएपछि शान्तिको खोजी गरूँला।"
- तर के हामीलाई भोलिको दिनको ग्यारेन्टी छ?
- यो संसार 'अनित्य' छ— जुनसुकै क्षण हाम्रो समय समाप्त हुन सक्छ।
- र यो संसार 'असुख' छ— बाहिरी वस्तुहरूले कहिल्यै स्थायी शान्ति दिन सक्दैनन्।
यो मानव जीवन एउटा दुर्लभ अवसर हो।
यसलाई केवल व्यर्थका कलह, सामाजिक तुलना र तुच्छ स्वार्थमा खेर नफाल्नुहोस्।
आजैबाट, अहिल्यैबाट आफ्नो जीवनलाई अर्थपूर्ण, शान्त र ईश्वरीय बनाउने यात्रा सुरु गर्नुहोस्।
व्यावहारिक सूत्र :
समय सीमित छ र संसार अनित्य छ भन्ने सत्यलाई सम्झनुहोस्। व्यर्थका चिन्ता र विवादहरूमा समय बर्बाद नगरी आफ्नो आत्म-विकास र ईश्वरीय प्रेममा जुट्नुहोस्।