0%
Chapter 6 • Verse 41

अध्याय 6 : आत्मसंयमयोग

ध्यान योग (मन जित्ने कला)

श्रीभगवानुवाच

प्राप्य पुण्यकृतां लोकानुषित्वा शाश्वतीः समाः।

शुचीनां श्रीमतां गेहे योगभ्रष्टोऽभिजायते॥ ४१॥

सरल नेपाली अनुवाद

श्रीभगवान् भन्नुहुन्छ— योगमार्गबाट विचलित भएको त्यो साधक मृत्युपछि पुण्यात्माहरूका उच्च लोकहरू (स्वर्ग आदि) प्राप्त गरी त्यहाँ धेरै वर्षसम्म आनन्दपूर्वक निवास गर्दछ; र त्यसपछि ऊ यस पृथ्वीमा सदाचारी, पवित्र आचरण भएका तथा सुसंस्कृत सम्पन्न (श्रीमान्) कुलमा जन्म लिन्छ।

महाभारतको परिस्थिति

योगभ्रष्टको पहिलो पुनर्जन्म: सुसंस्कृत र सम्पन्न कुल

श्रीकृष्णले यहाँ योगभ्रष्ट साधकको मृत्युपछिको यात्राको पहिलो गति बताउनुभएको छ: यदि कुनै साधकको मनमा अझै केही सांसारिक भोगहरूको सूक्ष्म वासना बाँकी थियो, जसले गर्दा ऊ साधनाबाट विचलित भयो, भने: १. पहिले उसले स्वर्ग आदि उच्च लोकमा लामो समयसम्म आफ्नो पुण्यको सुख भोग गर्छ। २. त्यसपछि जब ऊ पृथ्वीमा पुनर्जन्म लिन्छ, ऊ कुनै गरिब, भोकमरी वा दुराचारीको घरमा जन्मिँदैन! ऊ 'शुचीनां श्रीमतां गेहे' — अर्थात् जहाँ नैतिक मर्यादा (शुचि) र जीवन निर्वाहका साधन (श्रीमान्) पर्याप्त छन्, त्यस्तो सुसंस्कृत कुलमा जन्मिन्छ; ताकि उसले गरिबी वा अभावको चिन्ता नगरी फेरि योगसाधना सुरु गर्न सकोस्!
आफ्नो जीवनमा प्रयोग

आध्यात्मिक संस्कारको निरन्तरता: अनुकूल वातावरणको वरदान

हामी प्रायः देख्छौं कि कतिपय मानिसहरू जन्मैदेखि अत्यन्त असल, सुसंस्कृत र आध्यात्मिक परिवारमा जन्मिन्छन्: - उनीहरूलाई सानैदेखि सत्सङ्ग, राम्रो शिक्षा र साधनको अभाव हुँदैन। - यो कुनै संयोग होइन; यो उनीहरूको पूर्वजन्मको अधुरो योगसाधनाको फल हो! यदि तपाईंले आज आध्यात्मिक साधना सुरु गर्नुभयो भने, त्यो तपाईंका आगामी जन्महरूका लागि सबैभन्दा ठूलो सुरक्षा-कवच बन्दछ।
व्यावहारिक सूत्र :

आफ्नो आत्मिक साधनालाई निरन्तरता दिनुहोस्। आजको सानो प्रयासले पनि आगामी जीवनका लागि सुसंस्कृत र अनुकूल वातावरण तयार गर्दछ।